Oddymianie garaży: nowe wymagania 2018

Od 1 stycznia 2018 roku w Polsce obowiązują znowelizowane przepisy dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nowelizacja ta wprowadziła istotne zmiany w zakresie ochrony przeciwpożarowej garaży, szczególnie w obszarze oddymiania. Zmiany te mają bezpośredni wpływ na projektowanie i eksploatację garaży, a zrozumienie nowych wymagań jest kluczowe dla inwestorów, projektantów i zarządców obiektów.

Zmiany w przepisach dotyczących oddymiania garaży od 2018 roku

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa wprowadziła kilka kluczowych zmian w odniesieniu do garaży. Jedną z najważniejszych jest modyfikacja wymagań dotyczących systemów oddymiania i samoczynnych urządzeń gaśniczych. Wcześniej, obowiązek stosowania urządzeń oddymiających dotyczył garaży o powierzchni całkowitej większej niż 1500 m². Obecnie, kryterium to zostało zmienione na powierzchnię strefy pożarowej. Obowiązek oddymiania występuje, gdy powierzchnia strefy pożarowej przekracza 1500 m² lub jest mniejsza, ale strefa ta nie posiada bezpośredniego wjazdu lub wyjazdu. To istotna zmiana, która wpływa na garaże o mniejszych powierzchniach, ale o specyficznej konfiguracji.

Kolejna istotna zmiana dotyczy garaży podziemnych. Wprowadzono obowiązek stosowania stałych samoczynnych urządzeń gaśniczych wodnych w garażach mających więcej niż dwie kondygnacje podziemne lub znajdujących się poniżej drugiej kondygnacji podziemnej budynku, jeśli poszczególne kondygnacje garażu nie mają bezpośredniego wjazdu lub wyjazdu. Definicja kondygnacji podziemnej również uległa zmianie, co może mieć wpływ na interpretację przepisów w konkretnych przypadkach.

Znaczącą zmianą jest także likwidacja możliwości wydłużania dróg ewakuacyjnych o 50% w przypadku zastosowania systemu wentylacji oddymiającej strumieniowej. Wcześniej, systemy strumieniowe, podobnie jak systemy kanałowe, umożliwiały wydłużenie przejść ewakuacyjnych z 40 do 60 metrów. Obecnie, to wydłużenie jest możliwe tylko w przypadku systemów oddymiania kanałowego, pod warunkiem zastosowania samoczynnych urządzeń oddymiających uruchamianych za pomocą systemu wykrywania dymu.

Kiedy oddymianie garażu jest wymagane? Praktyczne przykłady

Aby lepiej zrozumieć nowe wymagania, warto przeanalizować kilka praktycznych przykładów różnych konfiguracji garaży:

• Garaż jednokondygnacyjny, jedna strefa pożarowa: W tym przypadku, sytuacja po nowelizacji przepisów nie uległa zmianie. Jeśli powierzchnia garażu jest mniejsza niż 1500 m², oddymianie nie jest wymagane. Jeśli powierzchnia przekracza 1500 m², system oddymiania jest obowiązkowy.
• Garaż jednokondygnacyjny, dwie strefy pożarowe: Tutaj kluczowe staje się, czy każda strefa pożarowa ma niezależny wjazd/wyjazd. Jeśli strefa nie ma niezależnego wjazdu/wyjazdu lub jej powierzchnia przekracza 1500 m², oddymianie jest obowiązkowe. Wcześniej, dla garaży o powierzchni całkowitej ponad 1500 m², oddymianie było wymagane niezależnie od podziału na strefy.
• Garaż dwukondygnacyjny, strefa pożarowa każdej kondygnacji mniejsza niż 1500 m²: Sytuacja jest analogiczna do garażu jednokondygnacyjnego podzielonego na strefy. Jeśli kondygnacja nie ma bezpośredniego wjazdu/wyjazdu, oddymianie jest wymagane.
• Garaż dwukondygnacyjny, strefa pożarowa każdej kondygnacji większa niż 1500 m²: Oddymianie jest wymagane na każdej kondygnacji, zgodnie z przepisami obowiązującymi również przed nowelizacją.
• Garaż trzykondygnacyjny, strefa pożarowa każdej kondygnacji mniejsza niż 1500 m²: W tym przypadku, oprócz potencjalnego obowiązku oddymiania (jeśli kondygnacja nie ma bezpośredniego wjazdu/wyjazdu), pojawia się obowiązek stosowania stałych samoczynnych urządzeń gaśniczych wodnych na wszystkich kondygnacjach poniżej pierwszej kondygnacji podziemnej, jeśli te kondygnacje nie mają bezpośredniego wjazdu/wyjazdu.
• Garaż trzykondygnacyjny, strefa pożarowa każdej kondygnacji większa niż 1500 m²: Obowiązek oddymiania na każdej kondygnacji pozostaje, a dodatkowo dochodzi obowiązek stosowania stałych samoczynnych urządzeń gaśniczych wodnych na kondygnacjach poniżej pierwszej podziemnej, bez bezpośredniego wjazdu/wyjazdu.

Wentylacja pożarowa garaży i kontrowersje wokół wentylacji strumieniowej

Przepisy dotyczące wentylacji pożarowej w garażach określają, że system oddymiający powinien usuwać dym z odpowiednią intensywnością, zapewniając bezpieczną ewakuację ludzi. System powinien również dostarczać powietrze zewnętrzne, kompensując jego ubytek wraz z dymem. Wentylacja oddymiająca może być wykorzystana do wydłużenia dróg ewakuacyjnych, ale tutaj pojawiają się kontrowersje związane z wentylacją strumieniową.

Nowelizacja przepisów zlikwidowała możliwość wydłużania dróg ewakuacyjnych o 50% w przypadku zastosowania wentylacji strumieniowej. Argumentacja tej zmiany, jak sugerowano, wynikała ze „specyfiki działania” wentylacji strumieniowej, sugerując brak jej działania w czasie ewakuacji. Jednak, jak argumentują eksperci, to twierdzenie jest technicznie nieuzasadnione. W systemach strumieniowych, podczas ewakuacji, wentylatory wyciągowe i nawiewne oraz inne elementy systemu, takie jak kurtyny dymowe, działają przez cały czas trwania ewakuacji, tak samo jak w systemach kanałowych. Symulacje pokazują, że systemy strumieniowe znacząco poprawiają warunki ewakuacji w porównaniu do sytuacji bez wentylacji pożarowej, a ich skuteczność jest porównywalna z wentylacją kanałową w pierwszych minutach pożaru, kluczowych dla ewakuacji.

Warto również zauważyć, że w kontekście bezpieczeństwa ewakuacji, istotniejsze od długości dróg ewakuacyjnych mogą być inne aspekty, takie jak ślepe zaułki w garażach czy wysokość pomieszczenia. Analiza przepisów międzynarodowych pokazuje, że tylko w Polsce dopuszcza się wydłużanie dróg ewakuacyjnych w związku z oddymianiem. Inne kraje kładą nacisk na wybór kierunku ewakuacji, wprowadzając bardziej restrykcyjne wymagania w przypadku braku alternatywnej drogi ucieczki.

Analiza czasu ewakuacji i jej składowe

Analiza czasu ewakuacji z garażu, oparta na standardach brytyjskich, pokazuje, że wydłużenie drogi ewakuacyjnej z 40 do 60 metrów ma stosunkowo niewielki wpływ na całkowity czas ewakuacji. Czas dojścia do wyjścia ewakuacyjnego to tylko jedna ze składowych całkowitego czasu, na który składają się również czas wykrycia pożaru, czas rozpoczęcia ewakuacji przez pierwsze i ostatnie osoby, oraz czas przejścia przez drzwi ewakuacyjne. Wydłużenie drogi ewakuacyjnej o 20 metrów zwiększa całkowity czas ewakuacji jedynie o kilkanaście sekund, co w kontekście całościowego czasu ewakuacji nie jest wartością dominującą.

Podsumowanie i rekomendacje

Nowelizacja przepisów z 2018 roku wprowadziła istotne zmiany w wymaganiach dotyczących oddymiania garaży, szczególnie w odniesieniu do powierzchni stref pożarowych i systemów wentylacji strumieniowej. Ważne jest, aby projektanci i inwestorzy dokładnie analizowali nowe regulacje i ich wpływ na konkretne projekty garaży.

W kontekście wentylacji pożarowej strumieniowej, warto rozważyć argumenty przemawiające za jej skutecznością i, w uzasadnionych przypadkach, ubiegać się o odstępstwa od przepisów, przedstawiając analizy i symulacje potwierdzające bezpieczeństwo zastosowanego rozwiązania. Należy pamiętać, że bezpieczeństwo ewakuacji zależy od wielu czynników, a nie tylko od długości dróg ewakuacyjnych. Kluczowe jest kompleksowe podejście do projektowania systemów bezpieczeństwa pożarowego, uwzględniające specyfikę każdego garażu.

Projektując wentylację pożarową garaży, należy kierować się zdrowym rozsądkiem, zasadami wiedzy technicznej i analizami dostosowanymi do indywidualnych warunków, a nie tylko literalnym brzmieniem przepisów. W przypadkach, gdy rozwiązania odbiegają od standardowych wymagań, konieczne jest uzyskanie odpowiednich zgód i pozwoleń od właściwych organów.

Pytania i odpowiedzi (FAQ)

Czy w każdym garażu jest wymagane oddymianie?

Nie, oddymianie jest wymagane w garażach, których strefa pożarowa przekracza 1500 m² lub jest mniejsza, ale nie posiada bezpośredniego wjazdu/wyjazdu.

Czy garaże podziemne zawsze wymagają oddymiania?

Nie zawsze. Wymagania dotyczące oddymiania garaży podziemnych zależą od powierzchni stref pożarowych i dostępności bezpośrednich wjazdów/wyjazdów.

Czy wentylacja strumieniowa może być stosowana w garażach?

Tak, wentylacja strumieniowa może być stosowana, ale zgodnie z nowymi przepisami nie umożliwia już wydłużania dróg ewakuacyjnych o 50%.

Czy w garażu potrzebne są otwory wentylacyjne?

Dodanie otworów wentylacyjnych do garażu jest zazwyczaj dobrym pomysłem, szczególnie w nieogrzewanych garażach. Otwory wentylacyjne pomagają odprowadzać wilgoć zimą i nadmiar ciepła latem.

Co to są strefy pożarowe w garażach?

Strefy pożarowe to wydzielone części garażu, oddzielone elementami oddzielenia przeciwpożarowego, mające na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru.

Tabela: Dopuszczalne długości przejść ewakuacyjnych w garażach w wybranych krajach

Ważne terminy

• Oddymianie
• Wentylacja pożarowa
• Strefa pożarowa
• Drogi ewakuacyjne
• Przepisy budowlane
• System wentylacji oddymiającej strumieniowej
• Kurtyny dymowe

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Oddymianie garaży: nowe wymagania 2018, możesz odwiedzić kategorię HVAC.