20/01/2020
Problemy z oddychaniem u noworodków mogą być niezwykle stresujące dla rodziców. W sytuacjach, gdy noworodek nie jest w stanie samodzielnie oddychać efektywnie, konieczne może okazać się zastosowanie intubacji i respiratora. Te procedury medyczne, choć brzmią poważnie, są często ratunkiem dla najmłodszych pacjentów. W tym artykule przyjrzymy się bliżej wskazaniom do intubacji noworodków, zasadom wentylacji mechanicznej oraz odpowiemy na pytanie, dlaczego respirator staje się niezbędnym wsparciem w pierwszych dniach i tygodniach życia.

Co to jest intubacja i wentylacja noworodka?
Respirator to zaawansowane urządzenie medyczne, które wspomaga oddychanie noworodka w przypadku niewydolności oddechowej. Przed podłączeniem do respiratora, konieczna jest intubacja, czyli wprowadzenie specjalnej rurki intubacyjnej do tchawicy dziecka. Ta rurka staje się łącznikiem między noworodkiem a respiratorem, umożliwiając dostarczanie powietrza i tlenu bezpośrednio do płuc.

Wskazania do intubacji noworodka
Istnieje kilka kluczowych sytuacji, w których intubacja i podłączenie do respiratora stają się konieczne. Wskazania te obejmują:
- Brak wydolnego napędu oddechowego: Gdy noworodek nie wykazuje naturalnej chęci do oddychania lub jego oddechy są bardzo płytkie i nieskuteczne.
- Powtarzające się bezdechy: Jeśli u noworodka występują częste i długotrwałe przerwy w oddychaniu (bezdechy), które nie ustępują po stymulacji dotykowej lub podaniu leków.
- Niepowodzenie wentylacji nieinwazyjnej: W sytuacjach, gdy metody wspomagania oddychania, takie jak CPAP (ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych) czy Optiflow, okazują się niewystarczające do poprawy stanu noworodka.
- Konieczność resuscytacji: Zarówno po urodzeniu, jak i w trakcie hospitalizacji, jeśli stan noworodka wymaga natychmiastowego wsparcia oddechowego.
- Skrajnie mała masa urodzeniowa: Noworodki urodzone z bardzo niską masą ciała, szczególnie poniżej 750 gramów, często nie mają wystarczająco rozwiniętego napędu oddechowego i wymagają wsparcia respiratora.
- Ciężki stan ogólny i niewydolność wielonarządowa: W przypadku noworodków w bardzo ciężkim stanie, u których występuje niewydolność wielu narządów, w tym układu oddechowego, respirator staje się niezbędny do utrzymania funkcji życiowych.
Jak przeprowadzana jest wentylacja noworodka?
Wentylacja inwazyjna za pomocą respiratora to skomplikowany proces. Respirator, poprzez system rurek i zastawek, wtłacza do płuc noworodka mieszaninę powietrza i tlenu. Kluczowe jest, aby mieszanka ta była dostarczana pod odpowiednim ciśnieniem i o odpowiedniej objętości, co umożliwia prawidłową wymianę gazową w płucach – utrzymanie właściwego poziomu tlenu i dwutlenku węgla we krwi.
Lekarz neonatolog, podłączając noworodka do respiratora, indywidualnie dobiera tryby wsparcia oddechowego i parametry wentylacji. Przy ustalaniu ustawień bierze się pod uwagę masę ciała noworodka, rodzaj schorzenia płuc, wyniki badań radiologicznych klatki piersiowej oraz analizy gazometryczne krwi. Początkowe ustawienia respiratora u noworodków urodzonych o czasie zazwyczaj obejmują:
- Szczytowe ciśnienie wdechowe (PIP): 20-25 cm H2O
- Dodatnie ciśnienie końcowo-wydechowe (PEEP): 5 cm H2O
- Wentylacja wspomagana kontrolna (AC) lub przerywana wentylacja wymuszona (IMV): 40-60 oddechów na minutę
Jednak te wartości są jedynie punktem wyjścia i mogą być modyfikowane w zależności od reakcji noworodka na wentylację.

Monitorowanie noworodka pod respiratorem
Noworodek podłączony do respiratora wymaga ciągłego i szczegółowego monitorowania. Obejmuje ono:
- Monitorowanie czynności serca (EKG): Ciągły zapis rytmu serca.
- Saturacja krwi (SpO2): Pomiar poziomu nasycenia krwi tlenem.
- Przezskórny poziom CO2 (pCO2): Monitorowanie poziomu dwutlenku węgla.
- Badania gazometryczne krwi: Regularne analizy krwi tętniczej lub włośniczkowej w celu oceny poziomu tlenu i dwutlenku węgla oraz pH.
- Badania radiologiczne klatki piersiowej: Powtarzane w zależności od potrzeb, aby ocenić stan płuc i położenie rurki intubacyjnej.
Dodatkowo, co kilka godzin, personel pielęgniarski wykonuje toaletę dróg oddechowych, czyli odsysanie zalegającej wydzieliny z rurki intubacyjnej, aby utrzymać drożność dróg oddechowych i zapobiegać infekcjom.
W sytuacjach, gdy stan noworodka jest bardzo ciężki, konieczne może być stosowanie leków przeciwbólowych i nasennych. Ma to na celu zapewnienie komfortu noworodkowi, zmniejszenie bólu i stresu oraz umożliwienie lepszej synchronizacji z rytmem oddechowym narzuconym przez respirator.

Kiedy noworodek jest odłączany od respiratora?
W miarę poprawy stanu zdrowia noworodka, lekarze podejmują próby odłączenia go od respiratora, czyli ekstubacji (usunięcia rurki intubacyjnej). Zazwyczaj następuje to po kilku dniach wentylacji mechanicznej. Po ekstubacji noworodek jest często przełączany na wentylację nieinwazyjną, taką jak CPAP, Infant Flow lub Optiflow, która nadal wspomaga oddychanie, ale w mniej inwazyjny sposób.
Dlaczego noworodek jest pod respiratorem?
Podsumowując, noworodki, zwłaszcza te urodzone przedwcześnie lub chore, mogą wymagać wsparcia respiratora z powodu zaburzeń oddychania. Respirator, poprzez wentylację inwazyjną, zapewnia im niezbędną pomoc w oddychaniu, umożliwiając prawidłową wymianę gazową i dając czas na rozwój i regenerację płuc. Wentylacja może być inwazyjna (respirator) lub nieinwazyjna (CPAP), w zależności od potrzeb i stanu noworodka.
Potencjalne pytania i odpowiedzi (FAQ)
- Czy wentylacja mechaniczna jest bezpieczna dla noworodka?
- Wentylacja mechaniczna jest procedurą ratującą życie, ale jak każda interwencja medyczna, wiąże się z pewnym ryzykiem. Personel medyczny dokłada wszelkich starań, aby zminimalizować ryzyko powikłań i monitoruje stan noworodka na bieżąco.
- Jak długo noworodek może być pod respiratorem?
- Czas trwania wentylacji mechanicznej jest bardzo indywidualny i zależy od stanu zdrowia noworodka oraz przyczyny niewydolności oddechowej. Może trwać od kilku dni do kilku tygodni.
- Czy respirator jest bolesny dla noworodka?
- Sama wentylacja mechaniczna nie jest bolesna. Jednak intubacja i obecność rurki intubacyjnej mogą być niekomfortowe. W razie potrzeby stosuje się leki przeciwbólowe i uspokajające, aby zapewnić komfort noworodkowi.
- Co się dzieje po odłączeniu od respiratora?
- Po odłączeniu od respiratora noworodek może być nadal wspomagany wentylacją nieinwazyjną. Stopniowo, w miarę poprawy stanu, wsparcie oddechowe jest redukowane, aż noworodek będzie w stanie oddychać samodzielnie.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Intubacja i respirator u noworodków: Wskazania i wentylacja, możesz odwiedzić kategorię HVAC.
