22/05/2018
Wielka płyta, znana również jako system OWT-67, to popularna technologia budownictwa prefabrykowanego, która zrewolucjonizowała polskie miasta po 1967 roku. Charakteryzuje się wykorzystaniem prefabrykowanych płyt betonowych, co umożliwiło szybką budowę budynków mieszkalnych na dużą skalę. Zrozumienie konstrukcji tych budynków, w tym grubości ścian i stropów, jest kluczowe dla oceny ich właściwości i potencjalnych modernizacji.
System OWT-67: Grubość ścian
System OWT-67, od którego wzięła się nazwa "wielka płyta", opiera się na modułach, których obrys wyznaczają ściany nośne. Charakterystyczną cechą tego systemu jest grubość tych ścian nośnych, która wynosi 14 cm. Ściany elewacyjne w systemie OWT-67 są zazwyczaj dwuwarstwowe, składające się z warstw żelbetowych oddzielonych warstwą izolacyjną, najczęściej styropianem. Należy jednak pamiętać, że grubość samej nośnej warstwy żelbetowej w ścianach elewacyjnych również wynosi 14 cm.
Modułowa konstrukcja OWT-67, z ścianami nośnymi o grubości 14 cm na obrysie każdego modułu (maksymalnie 540 × 480 cm), definiowała możliwości przestrzenne budynków. Uniemożliwiało to tworzenie pomieszczeń większych niż największy moduł, co miało wpływ na układ funkcjonalny mieszkań.
System W-70: Wymiary stropów
System W-70, szczególnie w kontekście stropów, wprowadził pewne zmiany w stosunku do OWT-67. Stropy w systemie W-70, często określane jako stropy płytowe szczecińskie, wykonywano z prefabrykowanych płyt żelbetowych. Podstawowa grubość stropów w systemie W-70 wynosiła również 14 cm, podobnie jak w OWT-67. Jednak system W-70 oferował większą różnorodność wymiarów i typów płyt stropowych.
Rodzaje płyt stropowych w systemie W-70
W systemie W-70 stosowano różne rodzaje płyt stropowych, dostosowane do specyficznych potrzeb konstrukcyjnych:
- Płyty podstawowe: Standardowe płyty stropowe o grubości 14 cm i rozpiętościach 480 cm i 240 cm.
- Płyty z otworami: Płyty wyposażone w otwory przeznaczone na instalacje elektryczne i przewody wentylacyjne, ułatwiające prowadzenie instalacji w budynku.
- Płyty balkonowe: Specjalne płyty z osadzonymi markami do mocowania płyt balkonowych, umożliwiające łatwy montaż balkonów.
Stropy kanałowe i ich zastosowanie
Oprócz płyt gładkich, w budynkach z wielkiej płyty, choć nie tylko w systemie W-70, popularne były płyty otworowe kanałowe. Te płyty, choć nie wspomniane bezpośrednio w kontekście grubości w systemie W-70, charakteryzują się większą rozpiętością (od 270 do 600 cm) i były wykorzystywane w budynkach mieszkalnych i ogólnobudowlanych. Ściany w budynkach z płytami kanałowymi mogły być wykonane z różnych materiałów, takich jak wielkie bloki, cegły czy bloczki gazobetonowe.
Stropy w systemie W-70 i SBO
System W-70 wykorzystywał również płyty kanałowe, dostosowane do modułu budowlanego 30 cm. Wysokość konstrukcyjna stropu w tym systemie wynosiła 22 cm, co wskazuje na grubsze stropy w porównaniu do podstawowych płyt 14 cm. Płyty te miały zbrojenie jednokierunkowe i różne wymiary szerokości (120, 180 i 240 cm) oraz długości (240, 360, 450 i 600 cm). Wyróżniano różne typy płyt kanałowych W-70, takie jak pośrednie (z wycięciami lub bez) oraz skrajne (z wycięciami lub bez, przeznaczone do osadzania balkonów).
W budynkach systemu budownictwa ogólnego (SBO) również stosowano stropy z płyt otworowych systemu W-70.
Płyty „Żerań”
Płyty otworowe „Żerań” były podobne w kształcie do płyt W-70, ale przeznaczone do większych obciążeń, typowych dla budownictwa przemysłowego. Znajdowały zastosowanie w budynkach o konstrukcji szkieletowej z rozstawem słupów 6 m. Zbrojenie płyt „Żerań” obliczano na większe obciążenia użytkowe niż w przypadku płyt W-70.
Stropy płytowo-żebrowe monolityczne i prefabrykowane
Oprócz stropów płytowych prefabrykowanych, w budownictwie stosowano również stropy płytowo-żebrowe monolityczne. Składały się one z płyty żelbetowej opartej na belkach, zwanych żebrami. Rozstaw żeber wynosił zazwyczaj 1,5-2,5 m. Stropy płytowo-żebrowe stosowano tam, gdzie prefabrykacja nie była optymalna, na przykład w budynkach przemysłowych i magazynach z dużymi obciążeniami.
W budynkach przemysłowo-magazynowych używano także stropów z płyt prefabrykowanych żebrowych, zwanych płytami żebrowo-wspornikowymi. Mimo podobnych wymiarów do płyt „Żerań”, przenosiły one jeszcze większe obciążenia (500-1000 kg/m2).
Podsumowanie grubości ścian i stropów
Podsumowując, w systemach wielkiej płyty, takich jak OWT-67 i W-70, grubość ścian nośnych wynosiła zazwyczaj 14 cm. Grubość stropów w systemie OWT-67 i podstawowych wariacjach W-70 również wynosiła 14 cm, natomiast w systemie W-70 stosowano także stropy kanałowe o wysokości konstrukcyjnej 22 cm. Różnorodność systemów i typów płyt stropowych pozwalała na dostosowanie konstrukcji do różnych wymagań budynków mieszkalnych i przemysłowych. Zrozumienie tych wymiarów jest istotne przy planowaniu remontów, modernizacji, czy ocenie stanu technicznego budynków z wielkiej płyty.
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Czy wszystkie ściany w blokach z wielkiej płyty mają 14 cm grubości?
Nie wszystkie. Ściany nośne wewnętrzne i warstwy nośne ścian zewnętrznych w systemie OWT-67 miały zazwyczaj 14 cm grubości. Ściany działowe mogły być cieńsze. Ściany zewnętrzne trójwarstwowe miały dodatkowe warstwy izolacyjne i osłonowe, co zwiększało ich całkowitą grubość, ale warstwa nośna pozostawała w okolicach 14 cm.
Czy grubość stropów w systemie wielkiej płyty zawsze wynosi 14 cm?
Nie. Podstawowa grubość stropów w systemach OWT-67 i W-70 wynosiła 14 cm, ale system W-70 wprowadził także płyty kanałowe o wysokości konstrukcyjnej 22 cm, przeznaczone do większych rozpiętości i obciążeń.
Dlaczego grubość ścian i stropów w wielkiej płycie jest ważna?
Grubość ścian i stropów ma wpływ na właściwości konstrukcyjne budynku, jego izolacyjność akustyczną i termiczną, a także na możliwości aranżacji wnętrz. Znajomość tych wymiarów jest istotna przy planowaniu prac remontowych, modernizacji instalacji, czy ocenie nośności konstrukcji.
Czy budynki z wielkiej płyty są bezpieczne?
Budynki z wielkiej płyty, mimo początkowych obaw, są generalnie bezpieczne. Badania wykazały, że potencjalne problemy dotyczą głównie jakości wykonania złączy między prefabrykatami, a nie samej technologii. Regularne przeglądy i konserwacja są kluczowe dla utrzymania ich bezpieczeństwa.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Grubość ścian i stropów w systemach OWT i W-70, możesz odwiedzić kategorię HVAC.