08/12/2021
W branży HVAC, a w szczególności w sektorze klimatyzacji, istnieje szereg obowiązków regulacyjnych, o których przedsiębiorcy muszą pamiętać. Jednym z nich jest sprawozdanie dotyczące substancji zubożających warstwę ozonową (SZWO) i fluorowanych gazów cieplarnianych (F-GAZY). Ten artykuł kompleksowo omawia kwestię sprawozdań z klimatyzacji, odpowiadając na kluczowe pytania: kogo dotyczy obowiązek, do kiedy należy złożyć sprawozdanie oraz jakie informacje należy w nim zawrzeć.

Kto musi składać sprawozdanie z klimatyzacji?
Obowiązek składania sprawozdań do Bazy Danych Sprawozdań (BDS) spoczywa na podmiotach, które w ramach swojej działalności wykonują określone czynności związane z F-GAZAMI i SZWO. Dokładniej, sprawozdanie musi złożyć podmiot, który:
- Przywozi F-GAZY lub SZWO na terytorium Polski.
- Wywozi F-GAZY lub SZWO z terytorium Polski.
- Stosuje F-GAZY lub SZWO w produkcji, instalacji, serwisowaniu lub konserwacji urządzeń i systemów. Dotyczy to między innymi:
- Systemów klimatyzacji (w tym w niektórych pojazdach silnikowych)
- Stacjonarnych i ruchomych urządzeń chłodniczych
- Systemów ochrony przeciwpożarowej
- Gaśnic
- Pomp ciepła
- Rozdzielnic elektrycznych
- Innych procesów technologicznych
- Prowadzi odzysk, recykling, regenerację lub zniszczenie F-GAZÓW lub SZWO.
- Przywozi produkty, urządzenia lub systemy zawierające F-GAZY lub SZWO, w tym:
- Systemy klimatyzacji (w niektórych pojazdach silnikowych)
- Stacjonarne i ruchome urządzenia chłodnicze
- Systemy ochrony przeciwpożarowej
- Gaśnice
- Wywozi produkty, urządzenia lub systemy zawierające F-GAZY lub SZWO, w tym systemy klimatyzacji (w niektórych pojazdach silnikowych), systemy ochrony przeciwpożarowej i gaśnice.
Warto podkreślić, że obowiązek ten dotyczy szerokiego spektrum firm, od importerów i eksporterów substancji, przez producentów i instalatorów urządzeń, po serwisy klimatyzacji i firmy zajmujące się utylizacją czynników chłodniczych.

Do kiedy należy złożyć sprawozdanie za klimatyzację?
Termin składania sprawozdań jest coroczny i upływa 28 lutego roku następującego po roku, za który składane jest sprawozdanie. Przykładowo:
- Sprawozdanie za rok 2023 należało złożyć do 29 lutego 2024 roku (rok 2024 był rokiem przestępnym, stąd 29 lutego).
- Sprawozdanie za rok 2024 należy złożyć do 28 lutego 2025 roku.
Warto pamiętać o tym terminie, aby uniknąć potencjalnych kar finansowych.
Jak złożyć sprawozdanie? Baza Danych Sprawozdań (BDS)
Sprawozdanie należy złożyć drogą elektroniczną poprzez Bazę Danych Sprawozdań (BDS). BDS to system informatyczny, którego administratorem jest Instytut Chemii Przemysłowej imienia Profesora Ignacego Mościckiego. Dostęp do platformy BDS możliwy jest poprzez stronę internetową bds.ichp.pl.
Aby złożyć sprawozdanie, należy:
- Zarejestrować się w systemie BDS, jeśli firma nie posiada jeszcze konta. Rejestracja wymaga podania danych firmy i utworzenia konta użytkownika.
- Zalogować się do systemu BDS.
- Wypełnić elektroniczny formularz sprawozdania. Formularz podzielony jest na sekcje, w których należy wprowadzić dane dotyczące substancji, ich ilości oraz rodzaju działalności.
Formularz sprawozdania w BDS składa się z 8 sekcji, w których należy szczegółowo opisać działania związane z SZWO i F-GAZAMI:
- SZWO-FGC – wskazanie raportowanej substancji lub mieszaniny
- Przywóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- Wywóz z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- Obrót na terenie Rzeczypospolitej Polskiej
- Zastosowanie
- Odzysk, recykling, regeneracja lub zniszczenie we własnym zakresie
- Substancja lub mieszanina zmagazynowana
- Substancja lub mieszanina utracona
Po wprowadzeniu wszystkich danych, należy dokładnie sprawdzić poprawność informacji i upewnić się, że bilans substancji się zgadza. Na koniec formularza znajdują się przyciski "Zapisz" i "Przekaż sprawozdanie". Po upewnieniu się o poprawności danych, należy kliknąć "Przekaż sprawozdanie".

Konsekwencje braku sprawozdania lub błędów w sprawozdaniu
Niezłożenie sprawozdania w terminie lub podanie niekompletnych lub nieprawdziwych informacji może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi. Kara pieniężna za brak sprawozdania może wynieść nawet 4500 zł. Wysokość kary jest ustalana indywidualnie i zależy od rodzaju i skali naruszenia przepisów.
Warto więc zadbać o terminowe i rzetelne wypełnienie obowiązku sprawozdawczego, aby uniknąć niepotrzebnych kosztów i problemów.
Co to są F-GAZY i SZWO? Krótka definicja
Aby lepiej zrozumieć, czego dotyczą sprawozdania, warto krótko wyjaśnić, czym są F-GAZY i SZWO:
- SZWO (Substancje Zubożające Warstwę Ozonową): Są to substancje chemiczne, które mają negatywny wpływ na warstwę ozonową w atmosferze ziemskiej, chroniącą nas przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym. SZWO to pochodne węglowodorów alifatycznych zawierające atomy chloru, bromu lub fluoru. W przeszłości były szeroko stosowane jako czynniki chłodnicze, środki spieniające, rozpuszczalniki, środki gaśnicze. Obecnie są stopniowo wycofywane i zastępowane mniej szkodliwymi substancjami.
- F-GAZY (Fluorowane Gazy Cieplarniane): To grupa syntetycznych gazów, które są silnymi gazami cieplarnianymi, przyczyniającymi się do zmian klimatycznych. F-GAZY są stosowane jako czynniki chłodnicze w chłodnictwie, klimatyzacji, pompach ciepła, systemach przeciwpożarowych i innych aplikacjach. Chociaż nie niszczą warstwy ozonowej, ich potencjał tworzenia efektu cieplarnianego (GWP) jest znacznie wyższy niż dwutlenku węgla. Dlatego ich emisja jest regulowana, a branża dąży do stosowania czynników o niższym GWP.
Przykładowo, popularny starszy czynnik chłodniczy R134a ma GWP na poziomie 1430, co oznacza, że jego wpływ na efekt cieplarniany jest 1430 razy większy niż dwutlenku węgla. Nowsze czynniki, takie jak R1234yf, mają znacznie niższe GWP, co czyni je bardziej przyjaznymi dla środowiska.

Podsumowanie
Obowiązek składania sprawozdań z klimatyzacji dotyczących F-GAZÓW i SZWO jest istotnym elementem regulacji prawnych w branży HVAC. Dotyczy on szerokiego grona przedsiębiorców i ma na celu monitorowanie i ograniczanie emisji substancji szkodliwych dla środowiska. Pamiętanie o terminach, rzetelne wypełnianie formularzy w BDS i dbałość o zgodność z przepisami to klucz do uniknięcia kar i prowadzenia odpowiedzialnej działalności.
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
1. Do kiedy muszę złożyć sprawozdanie za 2025 rok?
Sprawozdanie za rok 2025 należy złożyć do 28 lutego 2026 roku.
2. Co się stanie, jeśli nie złożę sprawozdania w terminie?
Za niezłożenie sprawozdania w terminie grozi kara pieniężna, która może wynieść do 4500 zł.

3. Gdzie znajdę formularz sprawozdania?
Formularz sprawozdania dostępny jest w elektronicznej Bazie Danych Sprawozdań (BDS) na stronie bds.ichp.pl.
4. Czy muszę zarejestrować się w BDS, aby złożyć sprawozdanie?
Tak, rejestracja w BDS jest obowiązkowa dla podmiotów, które muszą składać sprawozdania. Rejestrację należy przeprowadzić przed pierwszym złożeniem sprawozdania.
5. Czy mogę zlecić komuś złożenie sprawozdania w moim imieniu?
Tak, można skorzystać z usług firm specjalizujących się w sporządzaniu i składaniu sprawozdań środowiskowych, co może zaoszczędzić czas i zapewnić poprawność dokumentacji.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Sprawozdanie z Klimatyzacji: Obowiązki i Terminy, możesz odwiedzić kategorię HVAC.
