30/09/2019
Wielu potencjalnych inwestorów w systemy solarne zastanawia się, czy te ekologiczne rozwiązania energetyczne sprawdzają się również w chłodniejszych miesiącach. Czy panele fotowoltaiczne i kolektory słoneczne są efektywne zimą, kiedy słońca jest mniej, a dni są krótsze? Odpowiedź brzmi: tak! Zarówno fotowoltaika, jak i ogrzewanie solarne mogą skutecznie działać zimą, choć ich wydajność może się różnić w porównaniu do cieplejszych pór roku. W tym artykule przyjrzymy się bliżej temu zagadnieniu, analizując, jak niskie temperatury, śnieg i krótsze dni wpływają na produkcję energii słonecznej i czy warto inwestować w te technologie, biorąc pod uwagę warunki zimowe.

Ogrzewanie solarne zimą: ciepło ze słońca nawet w mróz
Ogrzewanie solarne, wykorzystujące kolektory słoneczne, to technologia, która z powodzeniem może wspierać system grzewczy domu również zimą. Nowoczesne kolektory słoneczne są zaprojektowane tak, aby efektywnie pracować nawet w niskich temperaturach. Kluczowym elementem jest tutaj płyn roboczy, który krąży w instalacji. Zamiast samej wody, stosuje się mieszankę wody z płynem niezamarzającym. Dzięki temu system jest chroniony przed zamarzaniem i potencjalnymi uszkodzeniami, nawet gdy temperatura spada znacznie poniżej zera stopni Celsjusza.

Co więcej, kolektory słoneczne, takie jak te oferowane przez firmę Hargassner, są wyposażone w szyby odporne na grad, co dodatkowo zwiększa ich trwałość i odporność na trudne warunki atmosferyczne. Dla regionów szczególnie narażonych na obfite opady śniegu, dostępne są nawet specjalne warianty kolektorów HSL, zaprojektowane z myślą o zwiększonym obciążeniu śniegiem.
Nawet jeśli na powierzchni kolektora zgromadzi się śnieg, nie jest to powód do paniki. Orientacja i kąt nachylenia kolektorów są tak dobrane, aby śnieg mógł się z nich zsuwać stosunkowo szybko. Dodatkowo, ciemna powierzchnia absorbera pod śniegiem nagrzewa się od promieniowania słonecznego (nawet rozproszonego) i powoduje topnienie śniegu od spodu, co przyspiesza jego usuwanie. Oczywiście, warstwa śniegu ogranicza produkcję energii, ale nie całkowicie ją uniemożliwia.
Ogrzewanie solarne zimą może być efektywnym uzupełnieniem tradycyjnych systemów grzewczych, szczególnie w słoneczne, mroźne dni. Systemy solarne mogą wspomagać ogrzewanie wody użytkowej i, w mniejszym stopniu, centralne ogrzewanie, redukując zużycie paliw kopalnych i obniżając rachunki za energię.
Fotowoltaika zimą: prąd ze słońca przez cały rok
Panele fotowoltaiczne, w przeciwieństwie do kolektorów słonecznych, produkują energię elektryczną bezpośrednio ze światła słonecznego. Wiele osób zastanawia się, czy fotowoltaika jest skuteczna zimą, biorąc pod uwagę krótsze dni i mniejszą intensywność promieniowania słonecznego. Odpowiedź jest jednoznaczna: tak, panele fotowoltaiczne działają zimą i produkują prąd. Fotowoltaika to system całoroczny i całodobowy, a niskie temperatury nie tylko nie przeszkadzają w jej działaniu, ale mogą nawet korzystnie wpływać na jej sprawność.
Temperatura a wydajność paneli fotowoltaicznych
Wbrew powszechnemu przekonaniu, panele fotowoltaiczne lepiej pracują w chłodniejszych temperaturach. Wysokie temperatury mogą obniżać ich sprawność. Optymalna temperatura pracy paneli fotowoltaicznych to około 25 stopni Celsjusza. W chłodniejsze dni, panele pracują bardziej efektywnie, o ile oczywiście dociera do nich wystarczająca ilość światła słonecznego. Nowoczesna technologia pozwala na pracę paneli nawet w temperaturach do -40 stopni Celsjusza, co oznacza, że mróz nie stanowi dla nich przeszkody.
Nasłonecznienie i produkcja energii zimą
Głównym czynnikiem wpływającym na wydajność fotowoltaiki jest nasłonecznienie. Zimą, dni są krótsze, a słońce znajduje się niżej nad horyzontem, co oznacza mniejszą ilość promieniowania słonecznego docierającego do paneli. W Polsce, w okresie letnim, wydajność paneli fotowoltaicznych jest znacznie wyższa (do 180 kWh na 1 kWp mocy instalacji) niż zimą. W miesiącach zimowych, produkcja energii jest niższa, ale wciąż znacząca.
Dla przykładu, średnia produkcja energii w lutym w Polsce to około 60 kWh na 1 kWp, a w grudniu i styczniu – około 20-30 kWh. Choć te wartości są niższe niż latem, nadal pozwalają na oszczędności na rachunkach za prąd. Co więcej, nadwyżki energii wyprodukowane latem mogą być zmagazynowane w sieci energetycznej i odebrane zimą, dzięki systemowi opustów (net-metering). Dzięki temu, nawet zimą, instalacja fotowoltaiczna pozostaje opłacalna.

Śnieg na panelach fotowoltaicznych
Podobnie jak w przypadku kolektorów słonecznych, śnieg zalegający na panelach fotowoltaicznych powoduje zacienienie i ogranicza produkcję energii. Jeśli panele są całkowicie zasypane śniegiem, przestają produkować prąd. Jednak, kąt nachylenia paneli (zwykle 30-45 stopni) oraz ciepło generowane przez pracujące panele (nawet zimą) często powodują, że śnieg samoistnie zsuwa się z ich powierzchni.
Odśnieżanie paneli fotowoltaicznych zazwyczaj nie jest konieczne. Jeśli jednak warstwa śniegu jest gruba i utrzymuje się przez dłuższy czas, można rozważyć ostrożne odśnieżenie paneli, używając miękkiej szczotki, aby nie porysować ich powierzchni. Warto jednak pamiętać, że nawet częściowo odsłonięte panele, nagrzewając się od słońca, szybko stopią śnieg w swoim otoczeniu, co może przyspieszyć jego całkowite usunięcie.
Efektywność systemów solarnych w różnych warunkach zimowych
Efektywność systemów solarnych zimą może różnić się w zależności od regionu i panujących warunków atmosferycznych. W regionach górskich, gdzie opady śniegu są częstsze i bardziej obfite, wpływ śniegu na produkcję energii może być bardziej odczuwalny. Z kolei w północnej Polsce, gdzie śnieg pada rzadziej, fotowoltaika i ogrzewanie solarne mogą działać bardziej stabilnie przez całą zimę.
Kąt nachylenia i orientacja paneli również mają znaczenie. Optymalny kąt nachylenia paneli fotowoltaicznych w Polsce to około 30-45 stopni, skierowany na południe. Taki kąt pozwala na maksymalne wykorzystanie promieniowania słonecznego przez cały rok, w tym również zimą, i ułatwia zsuwanie się śniegu.
Zalety i wady systemów solarnych zimą
Zalety:
- Redukcja rachunków za energię: Systemy solarne, nawet zimą, generują energię, która obniża zapotrzebowanie na energię z sieci, co przekłada się na niższe rachunki.
- Ekologiczne ogrzewanie i produkcja prądu: Energia słoneczna to czyste i odnawialne źródło energii, które pomaga zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych i dbać o środowisko.
- Niezależność energetyczna: Posiadanie własnej instalacji solarnej zwiększa niezależność od zewnętrznych dostawców energii i wahań cen paliw.
- Trwałość i bezobsługowość: Nowoczesne systemy solarne są trwałe i w większości przypadków bezobsługowe, nawet w trudnych warunkach zimowych.
Wady:
- Niższa produkcja energii zimą: Produkcja energii słonecznej zimą jest niższa niż latem ze względu na krótsze dni i mniejsze nasłonecznienie.
- Potencjalne zacienienie przez śnieg: Opady śniegu mogą czasowo ograniczyć lub wyłączyć produkcję energii, choć zazwyczaj śnieg szybko się usuwa.
Czy warto inwestować w systemy solarne, biorąc pod uwagę zimę?
Inwestycja w systemy solarne, zarówno fotowoltaiczne, jak i ogrzewania solarnego, jest opłacalna i uzasadniona, nawet biorąc pod uwagę warunki zimowe. Choć produkcja energii jest zimą niższa, systemy te nadal generują oszczędności i przyczyniają się do ochrony środowiska. Dzięki systemowi opustów, nadwyżki energii wyprodukowane latem mogą być wykorzystane zimą, co dodatkowo zwiększa rentowność inwestycji. Nowoczesne technologie i rozwiązania konstrukcyjne sprawiają, że systemy solarne są odporne na mróz i śnieg, a ich bezobsługowość i trwałość czynią je atrakcyjnym wyborem dla osób poszukujących ekologicznych i ekonomicznych źródeł energii.
Rozważając instalację systemu solarnego, warto skonsultować się z ekspertami, którzy pomogą dobrać odpowiednie rozwiązanie, uwzględniając lokalne warunki klimatyczne i indywidualne potrzeby energetyczne. Firma Hargassner, jako ekspert w dziedzinie technologii grzewczych z Austrii, oraz jej liczni partnerzy, oferują doradztwo i nowoczesne produkty, które pozwolą cieszyć się energią słoneczną przez cały rok, również zimą.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Fotowoltaika i ogrzewanie solarne zimą: Czy działają?, możesz odwiedzić kategorię HVAC.
