04/05/2018
Sprzedaż węgla, choć wciąż popularna w Polsce, wiąże się z szeregiem obowiązków podatkowych, w tym z podatkiem akcyzowym. Wystawienie faktury z akcyzą na węgiel może wydawać się skomplikowane, ale dzięki temu artykułowi proces ten stanie się jasny i zrozumiały. Przedstawimy krok po kroku, jak prawidłowo naliczyć, udokumentować i wykazać akcyzę na fakturze sprzedaży węgla.

- Konfiguracja Systemu do Naliczania Akcyzy na Węgiel
- Jak Wyliczany Jest Podatek Akcyzowy na Fakturze?
- Doliczanie Akcyzy do Ceny Sprzedaży
- Wydruk Faktury Sprzedaży z Informacją o Akcyzie
- Deklaracja AKC-WW i Ewidencja Ubytków
- Wypełnianie Deklaracji AKC-WW w Programie
- Korekta Deklaracji AKC-WW
- Wysyłka Deklaracji AKC-WW do PUESC
- Faktura na Węgiel - Najważniejsze Elementy
- Czy Osoba Prywatna Może Sprzedać Węgiel?
- Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
- Podsumowanie
Konfiguracja Systemu do Naliczania Akcyzy na Węgiel
Aby system księgowy prawidłowo naliczał akcyzę na fakturach za węgiel, konieczna jest odpowiednia konfiguracja. Poniżej przedstawiamy ogólne kroki, które należy podjąć, a także specyficzne instrukcje dla użytkowników programu Comarch ERP Optima.
Konfiguracja Ogólna
- Włączenie obsługi akcyzy na wyroby węglowe: W ustawieniach programu księgowego należy aktywować opcję odpowiedzialną za obrót wyrobami węglowymi i naliczanie akcyzy.
- Dodanie kodów CN: Należy wprowadzić ośmiocyfrowe kody Scalonej Nomenklatury (CN) dla wyrobów węglowych. Kody te są kluczowe dla prawidłowej identyfikacji towaru i naliczenia akcyzy. Przykładowy kod CN dla węgla kamiennego to 27010000.
- Ustawienia na kartotece towaru: Dla każdego rodzaju węgla w cenniku należy zaznaczyć opcję „Akcyza na wyroby węglowe” w zakładce dodatkowych informacji. Następnie należy przypisać właściwy kod CN, jednostkę uzupełniającą (zwykle 1000 kg) oraz stawkę akcyzy.
- Stawka akcyzy i wartość opałowa: Należy wprowadzić aktualną stawkę akcyzy od 1 gigadżula (GJ) energii zawartej w węglu i koksie. Obecnie stawka ta wynosi 1,28 zł. Dodatkowo, należy podać wartość opałową w GJ na 1000 kg dla danego rodzaju węgla.
Konfiguracja w Comarch ERP Optima
Użytkownicy Comarch ERP Optima powinni postępować zgodnie z poniższymi krokami:
- Przejdź do menu System/ Konfiguracja firmy/ Magazyn/ Akcyza – wyroby węglowe i zaznacz parametr Obrót wyrobami węglowymi.
- W menu Ogólne/ Inne/ Kody CN dodaj ośmiocyfrowe kody CN dla wyrobów węglowych (np. 27010000).
- Na kartotece wyrobu węglowego (Ogólne/ Cennik), w zakładce [Dodatkowe] / [Akcyza], zaznacz parametr Akcyza na wyroby węglowe.
- Przypisz właściwy kod CN w polu Kod CN.
- Ustal przelicznik między jednostką podstawową towaru a 1000 kg w polu Jednostka uzupełniająca: 1000 kg.
- W polu Stawka akcyzy wpisz stawkę akcyzy od 1 GJ energii (1,28 zł).
- W polu Wartość opałowa GJ/1000 kg podaj wartość energetyczną węgla w GJ dla 1000 kg.
Jak Wyliczany Jest Podatek Akcyzowy na Fakturze?
Podatek akcyzowy na fakturach sprzedaży węgla jest wyliczany automatycznie przez program księgowy na podstawie ustawień akcyzy na kartotece towarowej oraz ilości sprzedanego węgla. Dokładny wzór obliczeń może się różnić w zależności od oprogramowania, ale generalnie opiera się na następujących elementach:
- Wartość opałowa węgla (GJ/1000 kg)
- Stawka akcyzy (zł/GJ)
- Ilość sprzedanego węgla (w przeliczeniu na 1000 kg)
Wartość akcyzy = Wartość opałowa (GJ/1000 kg) * Stawka akcyzy (zł/GJ) * Ilość węgla (w 1000 kg)
W programie Comarch ERP Optima, informacje o naliczonej akcyzie można podejrzeć edytując pozycję dokumentu i przechodząc do zakładki [Akcyza]. Zakładka ta zawiera kod CN, wartość opałową, stawkę akcyzy oraz wyliczoną ilość w 1000 kg i wartość akcyzy.
Doliczanie Akcyzy do Ceny Sprzedaży
Często przedsiębiorcy chcą, aby kwota akcyzy była automatycznie doliczana do ceny sprzedaży węgla. W takim przypadku, w konfiguracji programu księgowego (np. w Comarch ERP Optima w menu System/ Konfiguracja firmy/ Magazyn/ Akcyza – Wyroby węglowe) należy zaznaczyć parametr Powiększaj cenę o kwotę akcyzy. Dzięki temu, domyślna cena towaru pobrana na dokument sprzedaży zostanie automatycznie podwyższona o wyliczoną wartość akcyzy.
Warto również zwrócić uwagę na ustawienia rabatów. W konfiguracji można określić, czy rabat ma być naliczany od ceny z akcyzą (pełna cena) czy od ceny bez akcyzy. W Comarch ERP Optima opcja ta znajduje się w menu System/ Konfiguracja firmy/ Magazyn/ Akcyza – wyroby węglowe: Rabat od pełnej ceny/ Rabat od ceny bez akcyzy.
Wydruk Faktury Sprzedaży z Informacją o Akcyzie
Aby faktura sprzedaży zawierała informacje o naliczonej akcyzie, należy wybrać odpowiedni wzorzec wydruku. W programach księgowych zazwyczaj dostępne są specjalne wzorce faktur VAT przeznaczone do sprzedaży wyrobów akcyzowych. W Comarch ERP Optima należy wybrać wydruk Faktura VAT (GenRap)/ Akcyza lub Eko-Faktura, dostępne z poziomu formularza Faktury Sprzedaży pod ikoną Wydruk danych.

Na wydruku faktury powinny znaleźć się następujące informacje:
- Nazwa towaru (węgiel)
- Ilość sprzedanego węgla
- Cena jednostkowa netto
- Stawka VAT
- Wartość netto
- Kwota VAT
- Cena jednostkowa brutto
- Wartość brutto
- Kwota akcyzy (dla każdej pozycji i łącznie na fakturze)
W podsumowaniu faktury powinna być wykazana łączna wartość akcyzy dla wszystkich pozycji dokumentu.
Deklaracja AKC-WW i Ewidencja Ubytków
Podatek akcyzowy od wyrobów węglowych należy rozliczać w deklaracji AKC-WW, którą składa się do Urzędu Skarbowego. Programy księgowe, takie jak Comarch ERP Optima, umożliwiają generowanie tej deklaracji na podstawie wystawionych dokumentów sprzedaży.
W deklaracji AKC-WW należy również uwzględnić ewentualne ubytki wyrobów węglowych. Aby prawidłowo zaewidencjonować ubytki, należy je odpowiednio oznaczyć na dokumentach rozchodowych. W Comarch ERP Optima, w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Magazyn/ Akcyza – wyroby węglowe, w sekcji Atrybut dla oznaczenia ubytków, można dodać specjalny atrybut (np. UBYTKI_WĘGIEL) i przypisać go do pozycji dokumentu rozchodowego, która dotyczy ubytku.
Na deklaracji AKC-WW ubytki są wykazywane w oddzielnej pozycji CN z dodatkową informacją „Ubytki” w kolumnie Nazwa grupy wyrobów.
Wypełnianie Deklaracji AKC-WW w Programie
Aby wygenerować deklarację AKC-WW w programie księgowym (np. Comarch ERP Optima), należy przejść do odpowiedniego modułu deklaracji akcyzowych. W Comarch ERP Optima deklaracje AKC-WW znajdują się w menu Handel/ Inne/ Deklaracje AKC-WW.
Proces tworzenia deklaracji zazwyczaj obejmuje następujące kroki:
- Dodanie nowej deklaracji: Kliknij przycisk „Dodaj deklarację AKC-WW”.
- Ustalenie okresu deklaracji: Wybierz miesiąc lub kwartał, za który ma być wyliczona deklaracja.
- Wybór dokumentów: Określ, jakie dokumenty sprzedaży (np. Faktury Sprzedaży, Paragony, Wydania Zewnętrzne, Rozchody Wewnętrzne) mają zostać uwzględnione w deklaracji.
- Przeliczenie deklaracji: Kliknij przycisk „Przelicz deklarację”. Program automatycznie wyliczy kwoty podatku akcyzowego na podstawie wybranych dokumentów.
- Sprawdzenie i ewentualna korekta: Zweryfikuj wyliczone kwoty podatku w zakładce [2 C] deklaracji. W razie potrzeby wprowadź korekty, np. w polu Zwolnienia i obniżenia w zakładce [3 C-D].
- Zablokowanie deklaracji: Po upewnieniu się, że deklaracja jest prawidłowa, zablokuj ją przed zmianami, zaznaczając odpowiednią opcję.
Korekta Deklaracji AKC-WW
W przypadku konieczności korekty deklaracji AKC-WW (np. po wystawieniu dokumentów korygujących), należy utworzyć korektę deklaracji w programie. W Comarch ERP Optima, korektę deklaracji dodaje się z listy deklaracji AKC-WW, wybierając opcję „Dodaj korektę deklaracji”.

Przy tworzeniu korekty należy:
- W polu Cel złożenia formularza wybrać opcję 2. korekta deklaracji.
- W zakładce [4. Korekta] uzupełnić uzasadnienie przyczyny złożenia korekty.
- Przeliczyć deklarację korekcyjną analogicznie jak deklarację pierwotną.
Korekty deklaracji są numerowane kolejno (1, 2, 3, ...), a informacja o numerze korekty jest widoczna na liście deklaracji.
Wysyłka Deklaracji AKC-WW do PUESC
Deklaracje AKC-WW należy przesyłać elektronicznie do systemu PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Służby Celnej). Programy księgowe, takie jak Comarch ERP Optima, zazwyczaj oferują funkcjonalność bezpośredniej wysyłki deklaracji do PUESC.
Aby wysłać deklarację, należy:
- Upewnić się, że deklaracja jest zablokowana przed zmianami.
- Znaleźć przycisk „Wyślij deklarację do systemu PUESC” na formularzu deklaracji.
- Wprowadzić hasło do portalu PUESC (login zazwyczaj jest pobierany z konfiguracji programu).
- Poczekać na potwierdzenie wysyłki i numer referencyjny z PUESC.
- Pobrać Urzędowe Potwierdzenie Odbioru (UPO), korzystając z przycisku „Pobierz UPO”.
Faktura na Węgiel - Najważniejsze Elementy
Podsumowując, faktura na sprzedaż węgla, która uwzględnia podatek akcyzowy, powinna zawierać następujące kluczowe elementy:
- Dane sprzedawcy i nabywcy (nazwa, adres, NIP).
- Numer faktury i data wystawienia.
- Nazwa towaru (węgiel, z dokładnym opisem rodzaju).
- Kod CN wyrobu węglowego.
- Ilość sprzedanego węgla (w jednostkach miary i w kilogramach).
- Cena jednostkowa netto.
- Stawka VAT i kwota VAT.
- Wartość netto i brutto.
- Stawka akcyzy (jeśli dotyczy).
- Kwota akcyzy (dla każdej pozycji i suma na fakturze).
- Suma faktury brutto.
- Informacje o płatności (termin, forma, numer konta bankowego).
W przypadku sprzedaży zwolnionej z akcyzy, na fakturze musi zostać podana informacja o masie w kg. Programy księgowe zazwyczaj automatycznie dodają tę informację w przypadku faktur z oświadczeniem o zwolnieniu z akcyzy.
Czy Osoba Prywatna Może Sprzedać Węgiel?
Zasadniczo, sprzedaż węgla, w tym przez osoby prywatne, jest możliwa, ale podlega regulacjom prawnym, w tym przepisom o podatku akcyzowym i VAT. Osoba prywatna sprzedająca węgiel w sposób ciągły i zorganizowany może zostać uznana za podatnika VAT i akcyzy, co wiąże się z obowiązkami rejestracyjnymi, ewidencyjnymi i deklaracyjnymi.
Jednakże, okazjonalna sprzedaż węgla przez osobę prywatną, np. nadwyżki z własnego gospodarstwa domowego, zazwyczaj nie podlega opodatkowaniu akcyzą i VAT, pod warunkiem, że nie ma charakteru działalności gospodarczej.
Warto pamiętać, że przepisy dotyczące sprzedaży węgla i opodatkowania akcyzą mogą ulegać zmianom. Dlatego zawsze należy sprawdzić aktualne regulacje prawne i w razie wątpliwości skonsultować się z doradcą podatkowym.

Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
Jaką stawkę akcyzy należy zastosować do węgla?
Aktualna stawka akcyzy na węgiel wynosi 1,28 zł od 1 gigadżula (GJ) energii zawartej w węglu i koksie.
Czy sprzedaż węgla jest zawsze opodatkowana akcyzą?
Nie, obrót węglem na cele opałowe zasadniczo jest zwolniony z akcyzy, pod warunkiem spełnienia określonych wymagań, w tym uzyskania oświadczenia od nabywcy o przeznaczeniu węgla na cele opałowe i wystawienia faktury z odpowiednimi informacjami.
Gdzie znajdę kody CN dla wyrobów węglowych?
Kody CN dla wyrobów węglowych można znaleźć w Scalonej Nomenklaturze (CN), która jest dostępna online na stronach Komisji Europejskiej oraz w systemach informacji taryfowej. Przykładowy kod CN dla węgla kamiennego to 27010000.
Czy muszę rejestrować się jako pośredniczący podmiot węglowy (PPW)?
Tak, aby móc korzystać ze zwolnień z akcyzy przy sprzedaży węgla na cele opałowe, zazwyczaj konieczna jest rejestracja jako PPW w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA).
Podsumowanie
Wystawienie faktury z akcyzą na węgiel wymaga dokładności i znajomości przepisów. Prawidłowa konfiguracja systemu księgowego, właściwe naliczenie akcyzy, odpowiedni wzorzec wydruku faktury oraz terminowe składanie deklaracji AKC-WW to kluczowe elementy, które pozwolą uniknąć błędów i zapewnić zgodność z przepisami prawa. Mamy nadzieję, że ten artykuł pomógł Ci zrozumieć proces fakturowania węgla z akcyzą. Pamiętaj, aby zawsze weryfikować aktualne przepisy i korzystać z pomocy specjalistów w razie wątpliwości.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Faktura z Akcyzą na Węgiel: Kompletny Poradnik, możesz odwiedzić kategorię HVAC.
