21/11/2018
Mimo że pogoda za oknem bywa łagodna, wielu z nas z pewnością pamięta poranki, kiedy trzeba było skrobać szybę samochodu z lodu. Prognozy długoterminowe sugerują, że temperatura może spaść, a polska zima pokaże swoje mroźne oblicze. W taką pogodę sprawny system ogrzewania w samochodzie to prawdziwe błogosławieństwo, coś, co w dzisiejszych czasach uważamy za standard. Wsiadanie do ciepłego, przytulnego auta, często wyposażonego w podgrzewane fotele i lusterka, to skuteczny sposób na szybkie odparowanie szyb, wspomagany nierzadko przez podgrzewane szyby przednie i tylne. Jednak podróżowanie w chłodzie (lub upale) nie zawsze było tak komfortowe.
Pionierzy Ogrzewania Samochodowego
Za wynalazcę systemu ogrzewania samochodowego uważa się Margaret A. Wilcox z Chicago, która opatentowała swój pomysł 28 listopada 1893 roku, w czasach, gdy pierwsze pionierskie samochody zaczynały pojawiać się na drogach Stanów Zjednoczonych. Mimo tego wynalazku, ogrzewanie samochodowe przez wiele dziesięcioleci pozostawało luksusem. Co prawda, zamknięte nadwozia i szklane okna stały się bardziej powszechne około 1907 roku, chroniąc pasażerów przed żywiołami, ale prawdziwe systemy ogrzewania wciąż były rzadkością. Brak mechanicznego ogrzewania spowodował rozwój branży odzieży specjalistycznej, która miała chronić zmotoryzowanych podróżników przed zimnem – pomyślmy o futrzanych kurtkach, butach, rękawicach, skórzanych hełmach z futrzaną wyściółką i goglach.
Dekadę po wprowadzeniu zamkniętych kabin, w USA pojawiła się opcja montażu systemów ogrzewania wykorzystujących gorące spaliny. Spaliny były kierowane do wnętrza samochodu za pomocą metalowych rur, co często kończyło się zatruciem pasażerów toksycznymi oparami – rozwiązanie dalekie od ideału!
Ford Model A i Pierwsze Fabryczne Ogrzewanie
Stany Zjednoczone stały się pionierem w oferowaniu ogrzewania jako dodatkowo płatnej opcji. Ford Model A z 1929 roku był pierwszym samochodem na świecie, w którym tak pożądany dodatek był dostępny bezpośrednio od producenta. Do 1933 roku Ford zmodernizował system ogrzewania w Modelu A, integrując go bardziej harmonijnie z deską rozdzielczą, ale wciąż za dodatkową opłatą. Wcześniej, General Motors zaczął wykorzystywać płyn chłodzący silnika do ogrzewania kabin wybranych, luksusowych marek GM, takich jak Cadillac, LaSalle i Buick, począwszy od 1930 roku.
W roku modelowym 1937 Nash wprowadził pierwszy na świecie system ogrzewania i wentylacji, który umożliwiał kierowcy regulowanie przepływu powietrza i temperatury w samochodzie. Konkurencyjny Packard wprowadził pionierską, choć prymitywną formę klimatyzacji w 1939 roku. Po wojnie, luksusowe modele Chryslera Imperial w USA wprowadziły podstawowy system automatycznej klimatyzacji (ACC) w 1953 roku. Nash udoskonalił ten system rok później, w modelu Ambassador z 1954 roku, wprowadzając rewolucyjny system „Weather Eye”.
Ogrzewanie w Europie i Wielkiej Brytanii
W Wielkiej Brytanii i Europie kontynentalnej, z wyjątkiem najdroższych i najbardziej prestiżowych samochodów, kierowcy musieli radzić sobie bez ogrzewania i wentylacji. W mroźne powojenne zimy lat 50. i wczesnych 60. jedynym ratunkiem były prymitywne akcesoria firm Smiths, Tudor, K-L i Heat-A-Car. Jednak w połowie lat 60. popyt na standardowe ogrzewanie w samochodach stał się powszechny, zwłaszcza po mroźnej zimie 1962-63 w Wielkiej Brytanii, jednej z najzimniejszych w historii, z zaspami śnieżnymi sięgającymi ponad 6 metrów. Rzeki, jeziora, a nawet morze zamarzły na tyle, że 22 stycznia 1963 roku samochód mógł przejechać po zamarzniętej Tamizie w Oksfordzie.
W październiku 1964 roku, na London Motor Show w Earls Court, Ford zaskoczył masowego nabywcę samochodów rewolucyjnym systemem ogrzewania i wentylacji „Aeroflow” w ulepszonych modelach Cortina Mark I. Były to pierwsze „zwykłe” samochody z recyrkulacją powietrza, regulowanymi nawiewami na obu końcach deski rozdzielczej oraz wywiewnikami powietrza w tylnych słupkach C, pomagającymi usuwać zużyte powietrze. Większość innych brytyjskich i europejskich producentów samochodów wkrótce poszła w ich ślady, a system ten stał się normą na początku lat 70. XX wieku. Klimatyzacja i automatyczna klimatyzacja nadal były domeną ultra-ekskluzywnych i drogich samochodów. Rolls-Royce wprowadził pierwszy na świecie dwustrefowy system klimatyzacji w swoim kosztownym coupe Camargue, zaprojektowanym przez Pininfarinę, w marcu 1975 roku. Wcześniej, szwedzka marka Saab, znana z innowacyjnych rozwiązań, wprowadziła podgrzewane fotele przednie i podgrzewane lusterka boczne w 1969 roku, aby zapewnić kierowcom bezpieczeństwo, komfort i czujność.
Od Prostoty do Złożoności - Ewolucja Systemów HVAC
Jeszcze w latach 80. XX wieku większość „popularnych” samochodów miała podstawowe (ale logiczne i skuteczne) suwakowe systemy ogrzewania i wentylacji. Wyraźnie oznakowany suwak przesuwał się w lewo (lub w górę) w czerwoną strefę, aby zwiększyć ogrzewanie, i w prawo (lub w dół) w niebieską strefę, aby rozprowadzić chłodniejsze powietrze. Przełączniki wentylatora z jedną lub dwiema prędkościami były normą, ale często były głośne (przypominały startujący samolot) i mało skuteczne, przez co zaparowana szyba przednia i boczne szyby nadal stanowiły powszechne zagrożenie podczas jazdy.
Te znacznie prostsze systemy ogrzewania z minionej epoki mogły nie być tak wydajne, szybkie i mocne jak dzisiejsze wbudowane systemy klimatyzacji i automatycznej klimatyzacji, ale były prawdopodobnie znacznie łatwiejsze i bardziej logiczne w obsłudze. Intuicyjne przesunięcie suwaka w kierunku cieplejszego, czerwonego znacznika na desce rozdzielczej oznaczało więcej ciepła, a w kierunku niebieskiego – chłodniejsze powietrze. Kierowanie wentylacji tam, gdzie było to potrzebne, również wydawało się wtedy bardziej precyzyjne, co potwierdzi każdy kierowca Escorta, Pandy, Golfa czy Astry z lat 80.
Dziś, wsiadając do nieznanego, nowego samochodu po raz pierwszy, kierowca może czuć się przytłoczony złożonością nowoczesnego dwustrefowego systemu klimatyzacji, z ogromną liczbą przycisków, symboli i elementów sterujących, które mogłyby zdezorientować nawet astronautę. Osoba odbierająca kluczyki do wynajętego samochodu na spoconym lotnisku, która chce jedynie poczuć lodowaty powiew chłodnego powietrza, na pewno nie ma ochoty szukać instrukcji obsługi, aby dowiedzieć się, jak sterować systemem wentylacji! Co gorsza, ze względów bezpieczeństwa, kierowca nie powinien być zmuszony do przewijania skomplikowanego ekranu „infotainment”, aby dokonać drobnych regulacji temperatury podczas jazdy, co jest coraz częstsze w wielu współczesnych samochodach, takich jak Tesla Model S i najnowszy Volkswagen Touareg. Tak wygląda postęp, prawda?
Podsumowanie: Ford Model A i Ogrzewanie
Wracając do pytania, czy Ford Model A miał ogrzewanie? Tak, Ford Model A był pierwszym samochodem masowo produkowanym, który oferował ogrzewanie jako opcję dodatkową. Chociaż nie było to standardowe wyposażenie, a systemy ogrzewania w tamtych czasach były prymitywne w porównaniu z dzisiejszymi standardami, Ford Model A zapoczątkował trend oferowania komfortu termicznego w samochodach, który z czasem stał się nieodłącznym elementem motoryzacji.
Pytania i Odpowiedzi (FAQ)
Czy ogrzewanie w Fordzie Model A było standardowe?
Nie, ogrzewanie w Fordzie Model A było opcją dodatkowo płatną.
Jak działało ogrzewanie w Fordzie Model A?
Tekst nie precyzuje dokładnie mechanizmu ogrzewania w Fordzie Model A, ale wiemy, że w tamtych czasach systemy ogrzewania często wykorzystywały ciepło z silnika, prawdopodobnie poprzez obieg gorącej wody lub powietrza.
Kiedy ogrzewanie stało się standardem w samochodach?
Ogrzewanie zaczęło stawać się coraz bardziej powszechne w latach 60. XX wieku, a na początku lat 70. stało się normą w większości samochodów, przynajmniej w Europie i Wielkiej Brytanii.
Czy starsze systemy ogrzewania były lepsze od nowoczesnych?
Starsze systemy ogrzewania były prostsze i bardziej intuicyjne w obsłudze, ale mniej wydajne i mniej zaawansowane technologicznie niż nowoczesne systemy klimatyzacji i automatycznej klimatyzacji.
Pamiętajcie o ciepłym ubiorze i bezpiecznej jeździe na oblodzonych drogach!
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Czy Ford Model A Miał Ogrzewanie? Historia i Ewolucja Ogrzewania Samochodowego, możesz odwiedzić kategorię HVAC.