15/03/2020
Bezpieczeństwo instalacji centralnego ogrzewania (CO) jest kluczowe dla prawidłowego i długotrwałego działania całego systemu grzewczego. Niezależnie od tego, czy budujesz nowy dom, czy modernizujesz istniejącą instalację, odpowiednie zabezpieczenia są niezbędne. Jednym z najważniejszych elementów systemu bezpieczeństwa, szczególnie w instalacjach zamkniętych, jest grupa bezpieczeństwa. Ale gdzie dokładnie należy ją zamontować i dlaczego jest to tak istotne? W tym artykule przyjrzymy się bliżej temu zagadnieniu.
https://www.youtube.com/watch?v=0gcJCdgAo7VqN5tD
System otwarty a zamknięty – podstawowe różnice w zabezpieczeniach
Zanim przejdziemy do omówienia grupy bezpieczeństwa, warto zrozumieć podstawową różnicę między dwoma głównymi typami instalacji CO: otwartą i zamkniętą. Typ instalacji ma fundamentalne znaczenie dla doboru i rozmieszczenia zabezpieczeń.

Zabezpieczenia w układzie otwartym
Instalacja otwarta charakteryzuje się tym, że jest połączona z atmosferą poprzez otwarte naczynie wzbiorcze. Naczynie to, umieszczone w najwyższym punkcie instalacji, chroni system przed nadmiernym wzrostem ciśnienia spowodowanym rozszerzalnością cieplną wody. W przypadku wzrostu temperatury, nadmiar wody może swobodnie przelać się do naczynia wzbiorczego, zapobiegając uszkodzeniom instalacji.
Dodatkowo, w instalacjach otwartych z pompami obiegowymi, stosuje się zawory różnicowe. Zawory te, np. firmy FERRO, umożliwiają przepływ grawitacyjny czynnika grzewczego w przypadku awarii pompy lub braku zasilania elektrycznego. To kluczowe zabezpieczenie, zapobiegające przegrzaniu kotła w sytuacjach awaryjnych. Zawory różnicowe FERRO charakteryzują się maksymalną temperaturą chwilową pracy do 110°C i maksymalnym ciśnieniem 0,7 MPa.
Warto również pamiętać, że w systemach otwartych, kotły na paliwa stałe powinny być połączone z instalacją poprzez zawór trój- lub czterodrogowy. W układach otwartych występuje większe ryzyko korozji, dlatego ważne jest, aby chronić kocioł przed zbyt niską temperaturą wody powracającej z instalacji.
Zabezpieczenia w układzie zamkniętym
Instalacje zamknięte, w przeciwieństwie do otwartych, są odizolowane od atmosfery. W takich systemach kluczową rolę w zabezpieczeniu odgrywają naczynia przeponowe. Naczynia te, np. firmy FERRO, wyposażone są w membranę, komorę powietrzną pod ciśnieniem wstępnym oraz zawór do nabijania. Zbiornik naczynia przeponowego wykonany jest ze stali i pokryty powłoką epoksydową dla zwiększenia trwałości. Naczynia przeponowe przejmują na siebie zmiany objętości wody wynikające z wahań temperatury, utrzymując ciśnienie w systemie na bezpiecznym poziomie.
Oprócz naczyń przeponowych, niezwykle ważne w instalacjach zamkniętych są zawory bezpieczeństwa. Zawory bezpieczeństwa CO firmy FERRO dostępne są z nastawami od 1,5 do 8 bar i pracują w temperaturach do 110°C. Ich zadaniem jest upuszczanie nadmiaru ciśnienia z instalacji, gdy przekroczy ono wartość dopuszczalną.
Gdzie montować grupę bezpieczeństwa?
W instalacjach zamkniętych zaleca się stosowanie dwóch zaworów bezpieczeństwa dla zwiększenia pewności działania systemu. Jeden zawór bezpieczeństwa, wchodzący w skład grupy bezpieczeństwa, montuje się na zasilaniu instalacji. Drugi zawór bezpieczeństwa instaluje się na przewodzie powrotnym.
Grupa bezpieczeństwa jest kompletnym zestawem zabezpieczającym, składającym się zazwyczaj z:
- Zaworu bezpieczeństwa – odpowiedzialnego za upuszczanie nadciśnienia.
- Odpowietrznika automatycznego – usuwającego powietrze z instalacji.
- Manometru – wskazującego aktualne ciśnienie w systemie.
Grupy bezpieczeństwa firmy FERRO charakteryzują się temperaturą pracy do 95°C, ciśnieniem roboczym do 6 barów i maksymalną chwilową temperaturą wody 110°C. Zestaw zawiera belkę stalową, odpowietrznik automatyczny z zaworem stopowym, zawór bezpieczeństwa, manometr oraz szybkozłącze do naczynia przeponowego.
Dodatkowe zabezpieczenia kotłów na paliwa stałe w układach zamkniętych
W przypadku kotłów na paliwa stałe, w instalacjach zamkniętych, należy pamiętać o dodatkowym zabezpieczeniu przed przegrzaniem. Może to być realizowane poprzez:
- Wężownicę schładzającą z zaworem jednofunkcyjnym – w przypadku przegrzania, zawór otwiera dopływ zimnej wody do wężownicy, która odbiera nadmiar ciepła z kotła.
- Zawór dwufunkcyjny – dopuszcza zimną wodę do powrotu kotła i jednocześnie wypuszcza gorącą wodę z instalacji. Rozwiązanie to jest częściej stosowane w kotłach o większej mocy, gdzie wężownice mogą okazać się niewystarczające.
Podsumowanie i ważne wskazówki
Prawidłowe zabezpieczenie instalacji centralnego ogrzewania, a w szczególności właściwe umiejscowienie grupy bezpieczeństwa, jest kluczowe dla bezpieczeństwa i efektywności całego systemu. W instalacjach zamkniętych, grupę bezpieczeństwa montuje się na zasilaniu, a dodatkowy zawór bezpieczeństwa na powrocie.
Dobór odpowiednich zabezpieczeń i ich rozmieszczenie powinien być zawsze przeprowadzony przez projektanta instalacji z odpowiednimi uprawnieniami. Instalator natomiast jest odpowiedzialny za wykonanie instalacji zgodnie z projektem i aktualną wiedzą techniczną. Nie należy bagatelizować kwestii bezpieczeństwa instalacji CO, gdyż ma to bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo użytkowników i trwałość całego systemu grzewczego.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Co to jest grupa bezpieczeństwa?
- Grupa bezpieczeństwa to zestaw elementów zabezpieczających instalację CO, składający się zazwyczaj z zaworu bezpieczeństwa, odpowietrznika automatycznego i manometru.
- Dlaczego grupa bezpieczeństwa jest ważna?
- Grupa bezpieczeństwa chroni instalację przed nadmiernym wzrostem ciśnienia i przegrzaniem, co mogłoby prowadzić do uszkodzeń i awarii.
- Gdzie montuje się grupę bezpieczeństwa w instalacji zamkniętej?
- Grupę bezpieczeństwa montuje się na zasilaniu instalacji CO w systemach zamkniętych.
- Czy w instalacji otwartej stosuje się grupę bezpieczeństwa?
- W instalacjach otwartych, ze względu na otwarte naczynie wzbiorcze, grupa bezpieczeństwa w klasycznym rozumieniu nie jest zazwyczaj stosowana. Zamiast tego, kluczową rolę odgrywa otwarte naczynie wzbiorcze i inne zabezpieczenia specyficzne dla tego typu instalacji, np. zawory różnicowe.
- Kto powinien dobierać i montować zabezpieczenia instalacji CO?
- Dobór zabezpieczeń powinien być wykonany przez projektanta instalacji, a montaż przez wykwalifikowanego instalatora, zgodnie z projektem i obowiązującymi normami.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Gdzie zamontować grupę bezpieczeństwa CO?, możesz odwiedzić kategorię Ogrzewanie.
