25/05/2019
Wentylacja mechaniczna staje się coraz popularniejsza w domach, zapewniając świeże powietrze i komfort, ale jej praca wiąże się z hałasem. W przeciwieństwie do cichej, lecz często zawodnej wentylacji naturalnej, wentylacja mechaniczna, choć efektywna, może generować dźwięki, które w spokojnym domu mogą stać się uciążliwe. Zrozumienie dopuszczalnych norm hałasu i źródeł jego powstawania jest kluczowe dla zapewnienia komfortu akustycznego w naszym otoczeniu. W tym artykule przyjrzymy się bliżej normom hałasu dla wentylacji mechanicznej oraz sposobom na jego minimalizację.

Dopuszczalne Normy Hałasu Wentylacji Mechanicznej
Kwestie akustyki w budynkach regulują przepisy, a konkretnie norma PN-87/B-02151/02 Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach. Określa ona dopuszczalne poziomy dźwięku przenikającego do pomieszczeń z różnych źródeł, w tym z wyposażenia technicznego budynku. W kontekście wentylacji mechanicznej, te normy są niezwykle istotne.
Zgodnie z tą normą, w pomieszczeniach mieszkalnych obowiązują następujące limity hałasu:
- W ciągu dnia (godziny 6:00-22:00): maksymalny poziom hałasu nie może przekraczać 35 dB(A).
- W nocy (godziny 22:00-6:00): maksymalny poziom hałasu nie może przekraczać 25 dB(A).
- Dla kuchni i pomieszczeń sanitarnych norma dopuszcza nieco wyższy poziom hałasu, wynoszący 40 dB(A) zarówno w dzień, jak i w nocy.
Warto podkreślić, że podane wartości dotyczą całkowitego hałasu w pomieszczeniu, pochodzącego od wszystkich urządzeń, a nie tylko od wentylacji. Obejmuje to również hałas instalacji centralnego ogrzewania i innych systemów technicznych budynku. Projektując wentylację mechaniczną, należy więc uwzględnić łączne poziomy dźwięku, aby nie przekroczyć dopuszczalnych norm.
Oprócz obligatoryjnej normy PN-87/B-02151/02, warto zwrócić uwagę na normę PN-EN 15251 Kryteria środowiska wewnętrznego obejmujące warunki cieplne, jakość powietrza wewnętrznego, oświetlenie i hałas. Choć nie jest ona w Polsce obligatoryjna, stanowi cenne zalecenie i wskazówkę dotyczącą komfortu akustycznego. Norma PN-EN 15251 sugeruje następujące wartości dopuszczalnego hałasu:
- Salon: 25-40 dB(A)
- Sypialnia: 20-35 dB(A)
Te wartości są nieco bardziej rygorystyczne, szczególnie dla sypialni, i odzwierciedlają rosnące oczekiwania dotyczące komfortu akustycznego w pomieszczeniach przeznaczonych do odpoczynku.
Subiektywne Odczucie Hałasu
Należy pamiętać, że normy określają maksymalne dopuszczalne wartości, które mogą być w pewnych sytuacjach odczuwane jako uciążliwe. Poziom hałasu na poziomie 35 dB(A) jest porównywalny do cichej rozmowy lub szumu liści. Jednak w bardzo cichym otoczeniu, na przykład w domu zlokalizowanym z dala od miejskiego zgiełku, nawet taki poziom hałasu może być wyraźnie słyszalny i przeszkadzać, szczególnie w pomieszczeniach przeznaczonych do pracy lub wypoczynku. Długotrwałe przebywanie w hałasie, nawet o dopuszczalnym poziomie, może być męczące i obniżać komfort.
Źródła Hałasu w Systemach Wentylacji Mechanicznej
Hałas w wentylacji mechanicznej nie bierze się znikąd. Istnieje kilka głównych źródeł, które generują niepożądane dźwięki:
- Wentylatory: To podstawowe źródło hałasu w każdym systemie wentylacyjnym. Pracujące wentylatory, zwłaszcza te o dużej mocy, generują szum mechaniczny.
- Przepustnice i regulatory przepływu powietrza: Zbyt mocne przymknięcie przepustnic, mające na celu regulację przepływu powietrza, może powodować turbulencje i generować szum przepływającego powietrza.
- Nawiewniki i wywiewniki: Szum może powstawać również na elementach nawiewnych i wywiewnych, szczególnie gdy powietrze przepływa przez nie z dużą prędkością.
- Kanały wentylacyjne: W kanałach wentylacyjnych, zwłaszcza przy zbyt dużej prędkości przepływu powietrza, mogą powstawać szumy własne. Są to dźwięki generowane przez samo przepływające powietrze, szczególnie w kanałach o chropowatej powierzchni lub z licznymi załamaniami.
W systemach wentylacji nawiewno-wywiewnej, gdzie centrala wentylacyjna jest często umieszczana na poddaszu, w piwnicy lub pomieszczeniu gospodarczym, hałas z tych źródeł może przenosić się do pomieszczeń mieszkalnych poprzez kanały wentylacyjne.
Metody Tłumienia Hałasu Wentylacji Mechanicznej
Na szczęście istnieje szereg skutecznych metod na tłumienie hałasu generowanego przez wentylację mechaniczną. Ich zastosowanie pozwala na znaczne obniżenie poziomu dźwięku i poprawę komfortu akustycznego w domu.
- Tłumiki akustyczne kanałowe: To podstawowy element służący do tłumienia hałasu w instalacjach wentylacyjnych. Montuje się je w ciągu głównym instalacji, zazwyczaj w pobliżu centrali wentylacyjnej. Tłumiki kanałowe wypełnione są materiałem dźwiękochłonnym, najczęściej wełną mineralną, która absorbuje fale dźwiękowe. Im dłuższy tłumik, tym skuteczniejsze tłumienie. Tłumiki powinny być montowane zarówno na odcinkach instalacji w budynku, jak i na czerpni i wyrzutni powietrza, aby zapobiec przenoszeniu hałasu na zewnątrz i do wnętrza budynku.
- Podstawy tłumiące dla wentylatorów dachowych: W przypadku wentylacji z wentylatorami dachowymi stosuje się podstawy tłumiące, które pełnią funkcję cokołów montażowych i jednocześnie tłumików. Montaż wentylatora na takiej podstawie redukuje drgania i hałas przenoszący się na konstrukcję dachu i dalej do wnętrza budynku.
- Izolacja akustyczna kanałów prostokątnych: W większych instalacjach, gdzie stosuje się kanały prostokątne, można zastosować izolację akustyczną układaną wewnątrz kanałów. Jest to rozwiązanie droższe, ale skuteczne, szczególnie w przypadku wysokich prędkości przepływu powietrza.
- Przewody elastyczne izolowane typu flex: W mniejszych instalacjach, a także jako element łączący sztywne kanały z nawiewnikami/wywiewnikami, można zastosować przewody elastyczne izolowane typu flex. Mają one właściwości tłumiące i są stosunkowo tanie i łatwe w montażu. Krótkie odcinki przewodów flex montowane bezpośrednio przed nawiewnikami mogą skutecznie tłumić hałas przepustnic. Należy jednak pamiętać o ograniczeniu długości przewodów elastycznych do 4 metrów, zgodnie z przepisami.
- Odpowiednie umiejscowienie przepustnic: Zamiast dławić przepływ powietrza bezpośrednio przy nawiewniku, warto umieścić przepustnice dalej od niego, w kanale wentylacyjnym. Wówczas szum generowany przez przepustnicę może zostać wytłumiony w dalszej części instalacji, na przykład za pomocą przewodów flex lub tłumików.
Praktyczne Wskazówki dla Inwestorów i Projektantów
Planując wentylację mechaniczną, warto od samego początku zwrócić uwagę na kwestie akustyczne. Profesjonalny projekt wentylacji powinien uwzględniać nie tylko wydajność systemu, ale również generowany przez niego hałas. Dobrze zaprojektowana instalacja wentylacyjna to taka, która zapewnia komfortową wymianę powietrza przy minimalnym poziomie hałasu.
Przy wyborze urządzeń i elementów wentylacyjnych warto kierować się nie tylko ceną, ale również parametrami akustycznymi podawanymi przez producentów. Wybierajmy wentylatory i tłumiki o sprawdzonych parametrach tłumienia hałasu.
Montaż instalacji wentylacyjnej warto powierzyć wykwalifikowanej ekipie, która zadba o prawidłowe zamocowanie elementów, szczelność połączeń i minimalizację drgań przenoszących się na konstrukcję budynku.
Podsumowanie
Hałas wentylacji mechanicznej jest istotnym aspektem komfortu w budynkach mieszkalnych. Znajomość dopuszczalnych norm hałasu, źródeł jego powstawania oraz skutecznych metod tłumienia jest kluczowa dla zapewnienia cichej i efektywnej wentylacji. Inwestując w system wentylacyjny, warto zwrócić uwagę na akustykę, aby cieszyć się świeżym powietrzem bez uciążliwego szumu. Profesjonalny projekt i prawidłowy montaż to gwarancja komfortu akustycznego i zadowolenia z użytkowania wentylacji mechanicznej.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Normy Hałasu Wentylacji Mechanicznej w Domach, możesz odwiedzić kategorię Wentylacja.
