Spryskiwanie jaj w inkubatorze: Klucz do wylęgu?

19/12/2021

Rating: 4.25 (8561 votes)

Inkubacja jaj w inkubatorze to fascynujący proces, który wymaga wiedzy i precyzji, szczególnie jeśli chodzi o ptaki wodne takie jak kaczki, gęsi i łabędzie. Jednym z często zadawanych pytań przez hodowców jest: czy należy spryskiwać jajka w inkubatorze? Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna i zależy od gatunku ptaków, które chcemy wylęgnąć. W tym artykule przyjrzymy się bliżej temu zagadnieniu, skupiając się na inkubacji zarówno ptaków wodnych, jak i grzebiących, wyjaśniając, kiedy i jak prawidłowo spryskiwać jaja, aby osiągnąć najlepsze rezultaty.

Ile m2 dla gęsi?
Ważną rzeczą jest, aby powierzchnię wybiegu dostosować do liczby gęsi. W początkowym okresie wychowu przeznaczamy minimum 10 m2 na 1 ptaka. W późniejszym okresie utrzymuje się gęsi na wybiegach o nieograniczonej powierzchni.

Inkubacja ptaków wodnych – mokre blaszkodziobe (kaczki, gęsi, łabędzie)

Wylęganie piskląt ptaków wodnych, takich jak kaczki, gęsi i łabędzie, w inkubatorze to zadanie bardziej wymagające niż inkubacja jaj kurzych czy bażantów. Wynika to przede wszystkim z dłuższego czasu inkubacji i specyficznych potrzeb tych gatunków. W naturze kaczki i gęsi często wysiadują jaja w wilgotnym środowisku, blisko wody, a kura czy bażant w suchym gnieździe. Dlatego też, aby zapewnić optymalne warunki rozwoju zarodków w inkubatorze, musimy naśladować naturalne środowisko lęgowe.

Zbieranie i przygotowanie jaj do inkubacji

Zanim umieścimy jaja w inkubatorze, ważne jest ich odpowiednie przygotowanie. Jaja lęgowe zbieramy i przechowujemy w temperaturze około 17-20°C przez krótki czas, aby zgromadzić odpowiednią ilość do wsadzenia do inkubatora. Przed samym umieszczeniem jaj w inkubatorze, zaleca się przetrzymać je przez około 3 godziny w temperaturze pokojowej. Ten zabieg pozwala na stopniowe ogrzanie jaj i uniknięcie kondensacji wilgoci na ich powierzchni po włożeniu do cieplejszego inkubatora.

Umieszczanie jaj w inkubatorze i pierwsze dni inkubacji

Po przygotowaniu, jaja umieszczamy w inkubatorze. W pierwszych 2 dniach inkubacji, czas potrzebny na nagrzanie wnętrza jaj, niektórzy hodowcy nie obracają jaj, rozpoczynając obracanie dopiero od 3 doby. Jednak, aby zapewnić równomierne ogrzewanie, zaleca się obracanie jaj od samego początku, minimum 2 razy dziennie (rano i wieczorem). Optymalne jest obracanie jaj 3 razy dziennie, np. o godzinie 8:00, 15:00 i 22:00, zachowując równe odstępy czasu.

Schładzanie i wietrzenie jaj

Od pierwszego dnia inkubacji, istotne jest schładzanie jaj. Robimy to 2 razy dziennie, otwierając inkubator na około 15 minut (np. podczas obracania jaj). Schładzanie imituje naturalne zachowanie ptaków, które na krótko opuszczają gniazdo. Ten proces sprzyja wymianie gazowej i poprawia rozwój układu krążenia zarodków. Czas schładzania należy dostosować do temperatury otoczenia – im chłodniej w pomieszczeniu, tym krótszy czas schładzania.

Spryskiwanie jaj – „roszenie” jajek

Kluczowym aspektem inkubacji ptaków wodnych jest spryskiwanie jaj, zwane również „roszeniem”. Od pierwszego dnia inkubacji, zaleca się lekkie zraszanie jaj ciepłą wodą o temperaturze około 35°C. Spryskiwanie ma na celu utrzymanie odpowiedniej wilgotności i naśladowanie naturalnych warunków lęgowych ptaków wodnych.

Na ostatnie 3 dni inkubacji, czyli w fazie klucia, zaprzestajemy obracania i schładzania jaj, ale kontynuujemy lekkie spryskiwanie ciepłą wodą. Robimy to z umiarem, do momentu, gdy pierwsze pisklę zacznie się wykluwać. Nie należy spryskiwać piskląt! Obserwując naturalne lęgi, zauważymy, że kaczka czy gęś wraca na gniazdo często mokra, co naturalnie nawilża jaja. Spryskiwanie w inkubatorze ma na celu przybliżenie warunków sztucznej inkubacji do naturalnych lęgów.

Jak piskleta oddychają w jajku?
Na tępym (szerszym) końcu jaja znajduje się komora powietrzna, która tworzy się pomiędzy wewnętrzną i zewnętrzną osłoną pergaminową. Pełni ona funkcję oddechową – na tępym końcu jaja w skorupce wapiennej znajduje się bowiem najwięcej porów. Przez nie dochodzi do wymiany gazowej i rozwijający się kurczak może oddychać.

Podsumowanie najważniejszych cech inkubacji ptaków wodnych

  • Od 1 dnia inkubacji schładzamy jaja w inkubatorze maksymalnie 30 minut dziennie.
  • Od 1 dnia inkubacji lekko zraszamy jaja ciepłą wodą.
  • Na 3 dni przed końcem inkubacji (faza klucia) kończymy z obracaniem jaj i nie schładzamy ich.
  • W fazie klucia nadal zraszamy jaja, aż do momentu wyklucia pierwszego pisklęcia.
  • Nie przesadzajmy ze zraszaniem – jaja mają być lekko wilgotne, a nie zalane.

Ważna uwaga: Nie należy inkubować jaj ptaków wodnych (gęsi, kaczek, łabędzi) w tym samym czasie co jaj ptaków grzebiących (kur, bażantów). Jaja ptaków grzebiących nie wymagają zraszania, a wręcz jest to dla nich niedopuszczalne.

Tabele inkubacji ptaków wodnych

Poniższe tabele przedstawiają uśrednione wartości parametrów inkubacji dla gęsi, kaczek i łabędzi.

Tabela inkubacji dla gęsi, kaczek, łabędzi – wiadomości ogólne

Dane inkubacji (wartości średnie)GĘŚKACZKAŁABĘDŹ
Długość inkubacji (ilość dni średnio)23-4025-3435-40
Temperatura /°C/37,5-37,637,6 – 37,737,7-37,8
Wilgotność w fazie wylęgu I etap45-60%55-60%55-65%
Koniec obracania jaj w dniu *)24-2525-2732-36
Wilgotność w fazie klucia II etap60-70%70%70%
Obracanie jaj2-4 razy dziennie (rano i wieczorem)2-4 razy dziennie (rano i wieczorem)2-6 razy dziennie (rano i wieczorem)

*) moment przestania obracania jaj to 3 dzień przed planowanym zakończeniem inkubacji.

Długość inkubacji gęsi w zależności od gatunku

Nazwa polskaNazwa łacińskaDługość inkubacji
GĘŚ
Gęś małaAnser erythropus25-28
GęgawaAnser anser28-29
Gęś tybetańskaAnser indicus27-30
Gęś łabędzionosaAnser cygnoides28-30
Gęś zbożowaAnser fabalis27-30
Gęś krótkodziobaAnser brachyrhynchus25-28
Gęś białoczelnaAnser albifrons25-28
Drzewica białolicaDendrocygna viduata26-28
Drzewica dwubarwnaDendrocygna bicolor24-28
Drzewica czarnobrzuchaDendrocygna autumnalis26-31
Drzewica plamistaDendrocygna guttata26-28
Drzewica australijskaDendrocygna eytoni28-30
Drzewica karaibskaDendrocygna arborea30
Drzewica indyjskaDendrocygna javanica26-30
Drzewica wędrownaDendrocygna arcuata28-30
KapodzióbCereopsis novaehollandiae30-40
Bernikla białolicaBranta leucopsis24-25
Bernikla obrożnaBranta bernicla24-26
Bernikla rdzawoszyjaBranta ruficollis24-26
Bernikla hawajskaBranta sandvicensis29
Bernikla kanadyjskaBranta canadensis24-30
PokraczkaThalassornis leuconotus28
Śnieżyca małaAnser rossii24
Śnieżyca cesarskaAnser canagicus24-27
ŚnieżycaAnser caerulescens23

Długość inkubacji kaczek w zależności od gatunku kaczki

Nazwa polskaNazwa łacińskaDługość inkubacji
KACZKA
MandarynkaAix galericulata28-30
KarolinkaAix sponsa29-31
Kazarka szarogłowaTadorna cana30
Krzyżówka florydzkaAnas fulvigula25
CyraneczkaAnas crecca21-23
SterniczkaOxyura leucocephala25
HełmiatkaNetta rufina26-28
MarmurkaMarmaronetta gustirostris25-27
GągołBucephala clangula30
Gągoł północnyBucephala islandica30
GągołekBucephala albeola29-31
Kaczuszka azjatyckaNettapus coromandelianus21-24
AmazonetkaAmazonetta brasiliensis23-24
Tracz nurogęśMergus merganser30-35
Tracz długodziobyMergus serrator29-35
Kazarka rdzawaTadorna ferruginea28-30
Kazarka nadobnaTadorna radjah30
Kazarka obrożnaTadorna tadornoides30-33
Kazarka rajskaTadorna variegata30
MagelankaChloephaga picta30-32
Kaczka piżmowaCairina moschata35
Piżmówka malajskaCairina scutulata33-35
PodgorzałkaAythya nyroca25-28
OgorzałkaAythya marila24-28
Podgorzałka zielonogłowaAythya baeri26-28
OharTadorna tadorna28-30
UhlaMelanitta fusca25-31
Uhla pstrodziobaMelanitta perspicillata27-28
Piżmowiec gambijskiPlectropterus gambensis30
MagelankaChloephaga rubidiceps30
GrzywienkaChenonetta jubata28
GwinejkaPteronetta hartlaubi32
Dziwonos szarobocznySarkidiornis melanotus28-30
CudokaczkaCallonetta leucophrys24-28
Kaczuszka afrykańskaNettapus auritus23-26
Kaczuszka australijskaNettapus pulchellus23-24

Długość inkubacji w zależności od gatunku łabędzia

Nazwa polskaNazwa łacińskaDługość inkubacji
ŁABĘDZIE
Łabędź niemyCygnus olor35-38
Łabędź czarnyCygnus atratus36-40
Łabędź czarnoszyiCygnus melanocoryphus36
Łabędź krzykliwyCygnus cygnus35-40
Łabędź małyCygnus columbianus29-30
KoskorobaCoscoroba coscoroba32-35

Inkubacja jaj ptaków grzebiących (przepiórki, kury, bażanty, pawie, perlice, indyki)

W przeciwieństwie do ptaków wodnych, inkubacja jaj ptaków grzebiących, takich jak przepiórki, kury, bażanty, pawie, perlice i indyki, wymaga suchych warunków. Nie zaleca się spryskiwania jaj tych gatunków, chyba że w specyficznych sytuacjach, o których wspomnimy później.

Inkubacja jaj przepiórczych

Inkubacja jaj przepiórczych jest stosunkowo prosta, a cykl wylęgu jest najkrótszy spośród ptaków grzebiących. Przepiórki chińskie i japońskie, mimo że różnią się instynktem wysiadywania, mają podobne wymagania inkubacyjne. Dla przepiórek japońskich inkubator jest niezbędny, gdyż utraciły instynkt wysiadywania.

Parametry inkubacji przepiórki chińskiej i japońskiej

ParametryWartość
Długość dni inkubacji17
Temperatura inkubacji37,8 °C
Wilgotność wylęgu I etap55-58%
Koniec obracania jaj w dniu15
Wilgotność klucia II etap65-70%
Obracanie jaj2-3 razy dziennie /rano i wieczorem/

Inkubacja jaj kurzych

Wylęganie jaj kurzych jest uważane za łatwe, co czyni je popularnym wyborem dla początkujących hodowców. Dotyczy to wszystkich ras kur, zarówno niosek, jak i ras ozdobnych.

Co to znaczy jak jajko wypływa?
Jeżeli leży płasko na dnie – komora powietrzna jest mała, co znaczy, że jest świeże, jeżeli podnosi się do góry – lepiej je ugotować na twardo lub użyć do wypieków. A co, jeśli wypływa na powierzchnię? Niekoniecznie trzeba takie jajko od razu wyrzucać, ale gotować na miękko nie polecam – tłumaczy prof.

Parametry inkubacji dla kur

ParametryWartość
Długość dni inkubacji21
Temperatura inkubacji37,7 - 38 °C
Wilgotność wylęgu I etap55-58%
Koniec obracania jaj w dniu18
Wilgotność klucia II etap70%
Obracanie jaj2-3 razy dziennie /rano i wieczorem/

Inkubacja jaj bażancich

Inkubacja bażantów jest również stosunkowo łatwa. Bażanty są popularne wśród hodowców ze względu na ich piękne upierzenie i różnorodność gatunków. Wymagają inkubatora podobnego jak dla kur, z wyjątkiem pawi i indyków, które mają nieco inne potrzeby.

Parametry inkubacji jajek samicy bażanta

ParametryWartość
Długość dni inkubacji23-28
Temperatura inkubacji37,7 - 37,8 °C
Wilgotność wylęgu I etap55-58%
Koniec obracania jaj w dniu18-24
Wilgotność klucia II etap70%
Obracanie jaj2-3 razy dziennie /rano i wieczorem/

Tabela inkubacyjna dla różnych gatunków bażantów

GATUNEKDługość /dni/Temperatura /°C/Wilgotność I etapKoniec obracania jaj w dniuWilgotność II etap
Bażant (Phasianus colchicus)23-2837,7-37,855-65%2174%
Bażant birmański i tajwański2737,855-65%2470%
Bażanty Tragopan, olśniak2837,755-65%2570%
Bażant Uszak siwy26-2837,755-65%2370%
Bażant Uszak brunatny26-2737,755-65%2370%
Bażant Uszak biały2437,755-65%2170%
Bażant himalajski2637,755-65%2370%
Bażant srebrzysty i inne kiśćce24-2537,755-65%2170%
Bażanty: królewski i japoński24-2537,755-65%2170%
Bażant nepalski24-2537,755-65%2170%
Bażanty: złocisty i diamentowy21-2237,755-65%1870%
Bażant pawi Palawański18-1937,755-65%1560-70%
Bażant pawi Malajski i Wietnamski22-2337,755-65%1960-70%
Bażant Argus24-2537,755-65%2170%

Inkubacja jaj pawich

Inkubacja jaj pawich jest średnio trudna. Kluczowym elementem jest stabilny sterownik temperatury w inkubatorze. Pawie są wrażliwe na wahania temperatur, dlatego jakość inkubatora ma duże znaczenie. Jaja pawie są trudno dostępne, co czyni ich inkubację jeszcze bardziej wartościową, jeśli się powiedzie.

Parametry inkubacji pawi

ParametryWartość
Długość dni inkubacji27-29
Temperatura inkubacji37,7-37,8 °C
Wilgotność wylęgu I etap45-60%
Koniec obracania jaj w dniu24-25
Wilgotność klucia II etap60-70%
Obracanie jaj1-3 razy dziennie /rano i wieczorem/

Tabela inkubacyjna dla różnych odmian pawia

GATUNEKDługość /dni/Temperatura /°C/Wilgotność I etapKoniec obracania jaj w dniuWilgotność II etap
Paw indyjski i złoty27-2837,855-60%2470%
Paw jawajski (Pavo muticus)2837,855-602565-70%

Inkubacja jaj perliczych

Inkubacja jaj perliczych jest średnio łatwa. Perlice, choć mniej popularne, są wartościowe ze względu na mięso i jaja. Jaja perlicze mają twardą skorupę, co może utrudniać klucie. W tym przypadku, opryskiwanie jaj na końcu inkubacji może pomóc zmiękczyć skorupę i ułatwić pisklętom wyklucie.

Parametry inkubacji dla perlic

ParametryWartość
Długość dni inkubacji28
Temperatura w inkubatorze37,2 - 37,4 °C
Wilgotność w czasie wygrzewania jaj (I etap)55-58%
Koniec obracania jaj w dniu25
Wilgotność w czasie klucia (II etap)65-68%
Obracanie jaj2-3 razy dziennie /rano i wieczorem/
UwagiMożna opryskiwać jaja na końcu inkubacji

Inkubacja jaj indyczych

Inkubacja jaj indyczych jest średnio trudna i wymagająca. Induki są ptakami delikatnymi, a ich jaja wymagają stabilnych warunków. Wahania temperatury mogą zniweczyć inkubację, dlatego kluczowy jest inkubator z bardzo dobrym termostatem.

Parametry inkubacji dla indyków

ParametryWartość
Długość dni inkubacji25-30
Temperatura inkubacji37,6 °C
Wilgotność wylęgu I etap55-58%
Koniec obracania jaj w dniu22-27
Wilgotność klucia II etap70%
Obracanie jaj2-3 razy dziennie /rano i wieczorem/

Podsumowanie – Spryskiwać czy nie spryskiwać?

Spryskiwanie jaj w inkubatorze jest zalecane i korzystne dla ptaków wodnych (kaczki, gęsi, łabędzie), aby naśladować naturalne, wilgotne warunki lęgowe. Pomaga to utrzymać odpowiednią wilgotność i wspomaga proces klucia. Natomiast dla większości ptaków grzebiących (kury, bażanty, pawie, indyki) spryskiwanie jaj nie jest konieczne, a w niektórych przypadkach może być nawet szkodliwe. Wyjątkiem są jaja perlicze, które ze względu na twardą skorupę, mogą skorzystać z lekkiego spryskiwania na końcu inkubacji.

Pamiętaj, że kluczem do sukcesu inkubacji jest utrzymanie odpowiedniej temperatury i wilgotności, a także regularne obracanie i wietrzenie jaj. Wybierając inkubator, zwróć uwagę na jego jakość i stabilność parametrów, szczególnie jeśli planujesz inkubację bardziej wymagających gatunków, takich jak pawie czy indyki. Dzięki odpowiedniej wiedzy i staranności, inkubacja jaj w domu może być fascynującym i satysfakcjonującym doświadczeniem!

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Spryskiwanie jaj w inkubatorze: Klucz do wylęgu?, możesz odwiedzić kategorię HVAC.

Go up