Dopuszczalny poziom hałasu w biurze: normy i pomiary

Hałas w biurze to problem, który dotyka wielu pracowników. Zbyt wysoki poziom dźwięku może prowadzić do obniżenia koncentracji, zwiększenia poziomu stresu, a nawet problemów zdrowotnych. Dlatego tak ważne jest zrozumienie, jakie są dopuszczalne poziomy hałasu w pomieszczeniach biurowych i jak można je kontrolować. W tym artykule przyjrzymy się bliżej temu zagadnieniu, omówimy obowiązujące normy, metody pomiaru hałasu oraz sposoby na poprawę akustyki w miejscu pracy.

Normy dopuszczalnego hałasu w biurze

W Polsce, kwestie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku pracy regulowane są przez przepisy prawa, w tym Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Choć rozporządzenie to nie określa bezpośrednio wartości granicznych hałasu dla biur, odnosi się do ogólnych norm dotyczących środowiska pracy, które pośrednio mają zastosowanie także w przestrzeniach biurowych. Należy również uwzględnić normy zawarte w Polskich Normach, które precyzują dopuszczalne poziomy hałasu w różnych typach pomieszczeń, w tym biurowych.

Generalnie, w pomieszczeniach biurowych, gdzie wykonywana jest praca umysłowa wymagająca skupienia i koncentracji, zalecane poziomy hałasu powinny być jak najniższe. Przyjmuje się, że optymalny poziom hałasu w biurze typu open space nie powinien przekraczać 55 dB w porze dziennej. W biurach zamkniętych, gdzie panuje większa cisza, poziom hałasu powinien być jeszcze niższy, idealnie poniżej 45 dB. Wyższe wartości mogą negatywnie wpływać na komfort pracy i efektywność pracowników.

Czynniki wpływające na poziom hałasu w biurze

Na poziom hałasu w biurze wpływa wiele czynników. Do najważniejszych należą:

• Lokalizacja biura: Biura zlokalizowane w centrach miast, przy ruchliwych ulicach lub w pobliżu zakładów przemysłowych są bardziej narażone na hałas zewnętrzny.
• Układ biura: Biura typu open space, choć sprzyjają komunikacji, często generują wyższy poziom hałasu niż biura zamknięte.
• Wyposażenie biura: Działanie urządzeń biurowych, takich jak komputery, drukarki, klimatyzacja, wentylacja, a nawet rozmowy telefoniczne i głośne rozmowy pracowników, przyczyniają się do wzrostu poziomu hałasu.
• Akustyka pomieszczenia: Materiały wykończeniowe, meble i elementy wyposażenia wnętrz mają duży wpływ na akustykę pomieszczenia. Pomieszczenia z dużą ilością powierzchni twardych (szkło, beton, metal) charakteryzują się większym pogłosem i wyższym poziomem hałasu.

Kto może wykonać pomiary hałasu w biurze?

Pomiary hałasu w biurze mogą być wykonywane przez różne podmioty, w zależności od celu pomiaru. Zgodnie z informacjami zawartymi w dostarczonym tekście, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) jest uprawniony do prowadzenia pomiarów hałasu w celu kontroli przestrzegania przepisów ochrony środowiska.

WIOŚ prowadzi kontrole planowane, wynikające z planu kontroli, oraz interwencyjne, reagując na zgłoszenia dotyczące przekroczenia norm hałasu. Przed planowaną kontrolą WIOŚ zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, dając mu czas na przygotowanie się. Kontrola rozpoczyna się nie wcześniej niż po 7 dniach i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.

W przypadku zgłoszeń dotyczących hałasu generowanego przez osoby fizyczne, niebędące przedsiębiorcami, kontrolę może przeprowadzić wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Dotyczy to sytuacji, gdy hałas zakłóca tzw. zwykłe korzystanie ze środowiska.

Oprócz organów kontroli państwowej, pomiary hałasu w biurze mogą być zlecane specjalistycznym firmom akustycznym. Takie firmy dysponują odpowiednim sprzętem pomiarowym i wiedzą, jak prawidłowo przeprowadzić pomiary i zinterpretować wyniki. Pomiary wykonane przez firmy akustyczne mogą być przydatne np. w celu oceny akustyki pomieszczenia, identyfikacji źródeł hałasu i opracowania strategii poprawy akustyki.

Rodzaje pomiarów hałasu

W zależności od celu pomiaru, stosuje się różne rodzaje pomiarów hałasu. Najczęściej wykonuje się:

• Pomiary poziomu dźwięku: To podstawowy rodzaj pomiaru, polegający na określeniu poziomu ciśnienia akustycznego w decybelach (dB). Najczęściej stosuje się korekcję A (dBA), która uwzględnia charakterystykę słuchu ludzkiego.
• Pomiary czasu pogłosu: Czas pogłosu to czas, w którym poziom dźwięku w pomieszczeniu zmniejsza się o 60 dB po ustaniu źródła dźwięku. Długi czas pogłosu świadczy o słabej akustyce pomieszczenia i przyczynia się do wzrostu poziomu hałasu.
• Analiza częstotliwościowa hałasu: Pozwala na określenie, jakie częstotliwości dźwięku dominują w hałasie. Informacja ta może być przydatna w identyfikacji źródeł hałasu i doborze odpowiednich metod wyciszenia.

Jak zmierzyć poziom hałasu w pomieszczeniu biurowym?

Do pomiaru poziomu hałasu w pomieszczeniu biurowym wykorzystuje się mierniki poziomu dźwięku, zwane również sonometrami. Są to urządzenia elektroniczne wyposażone w mikrofon, który przetwarza fale dźwiękowe na sygnał elektryczny, a następnie mierzy jego poziom i wyświetla wynik w decybelach.

Prostsze mierniki poziomu dźwięku, tzw. decybelomierze, można nabyć w sklepach elektronicznych lub budowlanych. Są one wystarczające do orientacyjnego pomiaru poziomu hałasu w domu lub biurze. Bardziej zaawansowane sonometry, przeznaczone do profesjonalnych pomiarów, są droższe i wymagają kalibracji oraz odpowiedniej wiedzy do obsługi.

Jak prawidłowo wykonać pomiar hałasu?

1. Wybierz odpowiednie miejsce pomiaru: Pomiary należy wykonywać w miejscach, gdzie przebywają pracownicy, np. przy stanowiskach pracy, w strefach relaksu.
2. Umieść mikrofon miernika na odpowiedniej wysokości: Zazwyczaj mikrofon umieszcza się na wysokości uszu siedzącego pracownika, czyli ok. 1,2-1,5 m nad podłogą.
3. Wyłącz zbędne źródła dźwięku: Na czas pomiaru należy wyłączyć urządzenia, które nie są typowym źródłem hałasu w biurze, np. radio, telewizor.
4. Wykonaj kilka pomiarów: Zaleca się wykonanie kilku pomiarów w różnych punktach pomieszczenia i obliczenie średniej wartość.
5. Zapisz wyniki pomiarów: Należy zanotować datę, godzinę, miejsce pomiaru oraz uzyskane wartości poziomu dźwięku.

Sposoby na poprawę akustyki w biurze

Poprawa akustyki w biurze to inwestycja w komfort i zdrowie pracowników. Istnieje wiele sposobów na redukcję hałasu i poprawę warunków akustycznych. Można je podzielić na działania związane z:

Materiały wykończeniowe i wyposażenie wnętrz

Wykorzystanie materiałów dźwiękochłonnych to kluczowy element poprawy akustyki. Im więcej w pomieszczeniu materiałów miękkich, tym lepiej będzie ono wytłumione. Do materiałów dźwiękochłonnych zaliczamy:

• Dywanów i wykładzin dywanowych: Doskonale pochłaniają dźwięki i redukują pogłos.
• Zasłon i firan: Tkaniny, zwłaszcza grube i plisowane, skutecznie tłumią dźwięki.
• Tapet i okładzin ściennych: Tapety, zwłaszcza te o strukturze porowatej, oraz okładziny akustyczne poprawiają akustykę pomieszczenia.
• Sufitów podwieszanych akustycznych: Sufity podwieszane z płyt akustycznych to bardzo skuteczny sposób na redukcję pogłosu i hałasu w pomieszczeniu.
• Paneli akustycznych: Panele akustyczne ścienne i sufitowe to elastyczne rozwiązanie, które można łatwo zamontować w istniejącym biurze. Dostępne są w różnych kształtach, kolorach i wzorach, dzięki czemu mogą stanowić element dekoracyjny.
• Meble tapicerowane: Sofy, fotele, krzesła tapicerowane tkaninami również przyczyniają się do poprawy akustyki.
• Rośliny: Choć w mniejszym stopniu, rośliny również pochłaniają dźwięki i poprawiają klimat w biurze.

Rozplanowanie przestrzeni biurowej

Odpowiednie rozplanowanie przestrzeni biurowej może znacząco wpłynąć na poziom hałasu. Warto rozważyć:

• Strefowanie przestrzeni: Podział biura na strefy funkcjonalne, np. strefę pracy cichej, strefę spotkań, strefę relaksu, pozwala na oddzielenie źródeł hałasu od miejsc wymagających ciszy.
• Ustawienie stanowisk pracy: Stanowiska pracy powinny być ustawione w sposób minimalizujący rozprzestrzenianie się hałasu. Można zastosować ekrany akustyczne między biurkami lub ustawić biurka w większej odległości od siebie.
• Lokalizacja urządzeń generujących hałas: Drukarki, kserokopiarki i inne głośne urządzenia powinny być umieszczone w oddzielnych pomieszczeniach lub strefach, z dala od stanowisk pracy.

Izolacja akustyczna

W przypadku, gdy hałas zewnętrzny lub hałas generowany przez sąsiednie pomieszczenia jest bardzo uciążliwy, konieczne może być zastosowanie izolacji akustycznej. Izolacja akustyczna polega na zastosowaniu materiałów i rozwiązań konstrukcyjnych, które blokują przenikanie dźwięków.

Do rozwiązań izolacyjnych zaliczamy:

• Okna i drzwi dźwiękoszczelne: Wymiana okien i drzwi na dźwiękoszczelne skutecznie redukuje hałas zewnętrzny.
• Ścianki działowe dźwiękoszczelne: Stosowanie ścianek działowych o podwyższonej izolacyjności akustycznej pozwala na oddzielenie pomieszczeń o różnym poziomie hałasu.
• Izolacja akustyczna ścian i stropów: Dodatkowa warstwa izolacji akustycznej ścian i stropów poprawia izolacyjność akustyczną całego pomieszczenia.

Podsumowanie

Dbałość o akustykę biura to ważny element tworzenia komfortowego i efektywnego środowiska pracy. Zbyt wysoki poziom hałasu negatywnie wpływa na koncentrację, zdrowie i samopoczucie pracowników. Znajomość norm dopuszczalnego hałasu, metod pomiaru i sposobów na poprawę akustyki pozwala na podjęcie działań w celu redukcji hałasu i stworzenia biura, w którym praca jest przyjemnością.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jaki poziom hałasu jest dopuszczalny w biurze typu open space?

Zalecany poziom hałasu w biurze typu open space to nie więcej niż 55 dB w porze dziennej.

Kto może przeprowadzić kontrolę poziomu hałasu w biurze?

Kontrolę może przeprowadzić Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) lub, w przypadku hałasu od osób fizycznych, wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Pomiary mogą być również zlecane firmom akustycznym.

Jakie są skutki długotrwałego przebywania w hałasie w biurze?

Długotrwałe narażenie na hałas w biurze może prowadzić do stresu, problemów z koncentracją, bólów głowy, problemów ze snem, a nawet uszkodzenia słuchu.

Czy pracownik może zażądać pomiaru hałasu w biurze?

Tak, pracownik ma prawo zgłosić pracodawcy problem nadmiernego hałasu w miejscu pracy i domagać się podjęcia działań w celu poprawy warunków akustycznych.

Jakie są najprostsze sposoby na poprawę akustyki w biurze?

Najprostsze sposoby to zastosowanie materiałów miękkich, takich jak dywany, zasłony, panele akustyczne, oraz odpowiednie rozplanowanie przestrzeni biurowej.