19/02/2018
Czy kiedykolwiek czułeś się nieswojo w pewnym miejscu, nie potrafiąc dokładnie określić dlaczego? Być może przyczyną były infradźwięki – fale dźwiękowe o częstotliwości zbyt niskiej, aby ludzkie ucho mogło je usłyszeć. Choć niesłyszalne, infradźwięki mogą mieć realny wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie, a ich obecność w naszym otoczeniu jest częstsza, niż mogłoby się wydawać.

Co to są infradźwięki?
Infradźwięki, zwane także poddźwiękami, to fale mechaniczne o częstotliwości poniżej 16 Hz. Dla porównania, zakres słyszalności ludzkiego ucha rozciąga się od około 20 Hz do 20 kHz. Infradźwięki znajdują się na dolnym krańcu spektrum fal dźwiękowych, poniżej dźwięków słyszalnych, a powyżej nich znajdują się ultradźwięki, czyli fale o częstotliwościach przekraczających 20 kHz. Wszystkie te rodzaje fal dźwiękowych różnią się częstotliwością, a co za tym idzie, właściwościami i wpływem na otoczenie, w tym na organizmy żywe.

Źródła infradźwięków
Infradźwięki mogą powstawać zarówno w sposób naturalny, jak i być generowane przez działalność człowieka. Źródła naturalne infradźwięków często wiążą się z potężnymi zjawiskami przyrodniczymi:
- Trzęsienia ziemi i erupcje wulkanów: Te kataklizmy generują ogromne ilości energii, która rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych, w tym infradźwięków. Wybuch wulkanu Krakatau w 1883 roku był tak potężny, że infradźwięki i dźwięki słyszalne rozeszły się na tysiące kilometrów.
- Zorze polarne: Te spektakularne zjawiska atmosferyczne również emitują infradźwięki, choć mechanizm ich powstawania jest bardziej złożony i związany z interakcją wiatru słonecznego z magnetosferą Ziemi.
- Fale oceaniczne i huragany: Ruch mas wody i silne wiatry generują fale infradźwiękowe, które mogą rozchodzić się na duże odległości.
- Wodospady: Spadająca masa wody, zwłaszcza w przypadku dużych wodospadów, jest kolejnym naturalnym źródłem infradźwięków.
Źródła sztuczne infradźwięków są związane z różnymi aspektami działalności przemysłowej i technicznej człowieka:
- Maszyny i urządzenia przemysłowe: Wiele maszyn, zwłaszcza dużych i ciężkich, generuje drgania o niskich częstotliwościach, które mogą rozchodzić się jako infradźwięki.
- Systemy wentylacyjne i klimatyzacyjne: W dużych budynkach biurowych i przemysłowych, przewody wentylacyjne i klimatyzacyjne mogą działać jak wzmacniacze infradźwięków, rozprowadzając je po całym budynku.
- Mosty i konstrukcje budowlane: Drgania mostów, zwłaszcza pod wpływem ruchu pojazdów, oraz inne konstrukcje budowlane mogą emitować infradźwięki.
- Elektrownie wiatrowe: Praca turbin wiatrowych, zwłaszcza tych większych, również może być źródłem infradźwięków.
- Silniki odrzutowe i eksplozje: Te źródła charakteryzują się emisją infradźwięków o dużym natężeniu.
Właściwości infradźwięków
Infradźwięki charakteryzują się kilkoma specyficznymi właściwościami:
- Daleki zasięg: Infradźwięki bardzo dobrze rozchodzą się w powietrzu i mogą docierać na duże odległości bez znacznego tłumienia.
- Słabe tłumienie: Tradycyjne ekrany akustyczne, które skutecznie tłumią dźwięki słyszalne, są mało efektywne w przypadku infradźwięków.
- Niska częstotliwość: Ich niska częstotliwość sprawia, że są niesłyszalne dla ludzi, ale mogą być odczuwane przez organizm.
- Prędkość: Prędkość rozchodzenia się infradźwięków jest taka sama jak prędkość fal dźwiękowych w danym ośrodku.
Ze względu na te właściwości, obecność infradźwięków w środowisku jest często określana jako hałas niskoczęstotliwościowy lub niskotonowy.

Wpływ infradźwięków na organizm ludzki
Chociaż infradźwięki są niesłyszalne, nasz organizm może je odczuwać. Wpływ infradźwięków na organizm ludzki jest złożony i zależy od wielu czynników, takich jak natężenie, częstotliwość i czas ekspozycji. Nawet przy niskich natężeniach, długotrwała ekspozycja na infradźwięki może powodować:
- Uczucie niepokoju i lęku: Infradźwięki mogą wywoływać subtelne, ale nieprzyjemne uczucie dyskomfortu psychicznego, w tym lęku i niepokoju.
- Mdłości: Niektórzy ludzie doświadczają nudności i mdłości w obecności infradźwięków.
- Bóle głowy: Infradźwięki mogą przyczyniać się do powstawania bólów głowy.
- Zaburzenia zmysłu równowagi: Infradźwięki mogą wpływać na błędnik, co prowadzi do zaburzeń równowagi i zawrotów głowy.
- Zmęczenie i rozdrażnienie: Długotrwała ekspozycja na infradźwięki może powodować uczucie zmęczenia, rozdrażnienia i ogólnego osłabienia.
Przy wysokich natężeniach, infradźwięki mogą być niebezpieczne dla zdrowia, powodując poważniejsze zaburzenia fizjologiczne. Ze względu na trudność w tłumieniu infradźwięków i ich potencjalne szkodliwe działanie, wzbudzają one zainteresowanie, w tym w kontekście militarnym, jako potencjalna broń akustyczna.

Infradźwięki a zwierzęta
Warto wspomnieć, że niektóre zwierzęta, w przeciwieństwie do ludzi, są w stanie słyszeć infradźwięki. Wykorzystują je do komunikacji na duże odległości. Przykłady zwierząt komunikujących się za pomocą infradźwięków to:
- Słonie: Słonie używają infradźwięków do komunikacji na odległość, co pozwala im utrzymywać kontakt w rozległych stadach.
- Wieloryby: Wieloryby również wykorzystują infradźwięki do komunikacji w oceanach, gdzie fale te mogą rozchodzić się na bardzo duże dystanse.
- Żyrafy: Żyrafy, choć mniej znane z komunikacji infradźwiękowej, również wykorzystują te fale w pewnym zakresie.
Podsumowanie
Infradźwięki, choć niesłyszalne dla ludzkiego ucha, są obecne w naszym środowisku zarówno naturalnym, jak i sztucznym. Ich źródła są różnorodne, od potężnych zjawisk przyrodniczych po urządzenia techniczne. Charakteryzują się dalekim zasięgiem i słabym tłumieniem, co sprawia, że mogą rozchodzić się na duże odległości i przenikać przez bariery akustyczne. Mimo że ich bezpośrednie słyszenie nie jest możliwe, infradźwięki mogą wpływać na samopoczucie i zdrowie ludzi, wywołując nieprzyjemne objawy, a przy dużych natężeniach nawet poważne konsekwencje zdrowotne. Zrozumienie natury i źródeł infradźwięków jest kluczowe dla minimalizowania ich negatywnego wpływu na nasze otoczenie i zdrowie.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Szkodliwe Skutki Infradźwięków: Co Musisz Wiedzieć, możesz odwiedzić kategorię HVAC.
