21/07/2020
Większość kierowców zdaje sobie sprawę z zagrożeń płynących z przegrzania silnika. Wysoka temperatura może szybko doprowadzić do poważnych uszkodzeń. Jednak mało kto zdaje sobie sprawę, jak szkodliwe może być niedogrzanie silnika. Objawy takie jak zwiększone zużycie paliwa czy słabe ogrzewanie często są bagatelizowane, co może prowadzić do kosztownych awarii.

Optymalna temperatura pracy silnika – klucz do sprawności
Producenci samochodów ustalają, że optymalna temperatura pracy silnika to około 90 stopni Celsjusza (temperatura płynu chłodniczego). Dopiero po osiągnięciu tej temperatury wszystkie elementy silnika, wykonane z różnych stopów metali, uzyskują odpowiednie wymiary. Olej silnikowy, odpowiedzialny za smarowanie, również osiąga wtedy optymalną gęstość, umożliwiającą swobodny przepływ i dotarcie do wszystkich, nawet najmniejszych zakamarków jednostki napędowej.

Ta temperatura robocza jest kluczowa dla prawidłowej pracy oleju silnikowego, który zapewnia ochronę przed tarciem i zużyciem. Dlatego utrzymanie silnika w odpowiedniej temperaturze jest tak ważne dla jego długowieczności.
Gdzie szukać przyczyn niedogrzania diesla?
Jeśli zauważysz, że Twój diesel niedogrzewa się, przyczyny należy szukać w układzie chłodzenia. Najczęściej winny jest termostat. To on kontroluje przepływ płynu chłodniczego, kierując go do tak zwanego małego obiegu (z nagrzewnicą) lub dużego obiegu (z chłodnicą).
Niedogrzanie silnika zazwyczaj oznacza, że termostat zaciął się w pozycji otwartej na duży obieg. W takiej sytuacji płyn chłodniczy stale przepływa przez chłodnicę, która skutecznie obniża jego temperaturę, uniemożliwiając silnikowi osiągnięcie optymalnej temperatury pracy.
Objawy niedogrzania są dość charakterystyczne. Przede wszystkim zauważysz wzrost zużycia paliwa. W silnikach diesla może to być nawet 20%! Drugim, łatwo zauważalnym objawem, jest słabe działanie ogrzewania w kabinie. Jeśli więc Twoje auto więcej pali i słabo grzeje, sprawdź termostat.
Konsekwencje jazdy z niedogrzanym silnikiem
Niedogrzanie silnika diesla to nie tylko dyskomfort związany z chłodną kabiną i wyższe rachunki za paliwo. To przede wszystkim poważne zagrożenie dla trwałości i sprawności jednostki napędowej.
Nierównomierne zużycie podzespołów
Paradoksalnie, niedogrzanie silnika powoduje nierównomierne rozłożenie temperatur w jego wnętrzu. To prowadzi do różnego tempa zużycia poszczególnych elementów metalowych. Niektóre części silnika pracują w temperaturze niższej niż optymalna, co przyspiesza ich zużycie.
Osadzanie się nagaru
Niska temperatura sprzyja osadzaniu się nagaru w silniku. W optymalnych warunkach, nagar ten byłby wypalany i usuwany z silnika. Jednak w niedogrzanym silniku nagar gromadzi się, powodując szereg problemów. Może to prowadzić do:
- Ograniczenia przepustowości kanałów dolotowych, co obniża moc silnika.
- Zablokowania zaworu recyrkulacji spalin (EGR), co zaburza pracę silnika i zwiększa emisję szkodliwych substancji.
- W skrajnych przypadkach nawet do samozapłonu mieszanki paliwowej.
Problemy z olejem silnikowym
Kluczowym problemem jest zbyt niska temperatura oleju silnikowego. Jak już wspomnieliśmy, optymalne właściwości smarne olej osiąga dopiero po rozgrzaniu do około 90 stopni Celsjusza. Poniżej tej temperatury gęstość oleju jest zbyt wysoka, co utrudnia jego dotarcie do wszystkich istotnych podzespołów silnika.
Konsekwencje tego są poważne. Szczególnie narażone na uszkodzenia są:
- Panewki
- Wtryskiwacze
- Turbosprężarki (które są coraz częściej stosowane w silnikach diesla).
Uszkodzenia tych elementów mogą prowadzić do bardzo kosztownych napraw. Wymiana układu wtryskowego to wydatek rzędu 3-6 tysięcy złotych. Regeneracja turbosprężarki to koszt minimum 1000 zł.
Kłopoty z filtrem cząstek stałych (DPF)
Nowoczesne silniki diesla są wyposażone w filtr cząstek stałych (DPF). Jego prawidłowa praca wymaga wysokiej temperatury spalin. Jeśli silnik pracuje permanentnie w zbyt niskiej temperaturze, spaliny nie osiągają wymaganej temperatury, co uniemożliwia prawidłową regenerację filtra DPF.

Skutkiem tego jest szybkie zapchanie filtra DPF. Procedura wypalania sadzy nie może zostać przeprowadzona, co prowadzi do:
- Dalszego wzrostu zużycia paliwa
- Zwiększonej emisji szkodliwych substancji, co powoduje, że samochód nie spełnia norm emisji spalin.
- Brak możliwości przejścia przeglądu technicznego.
Co gorsza, filtr DPF to bardzo drogi element. Wymiana na nowy w popularnych modelach samochodów to koszt od 1500 do 3000 zł. W niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy konieczny jest zakup oryginalnego filtra w ASO, koszt może sięgnąć nawet ponad 10 tysięcy złotych.
Naprawa – często prosta i tania
Dobra wiadomość jest taka, że w większości przypadków naprawa usterki niedogrzania silnika jest stosunkowo prosta i tania. Często ogranicza się do wymiany termostatu. Koszt termostatu to zazwyczaj kilkadziesiąt złotych, a koszt robocizny w warsztacie to kolejne kilkaset złotych.
Inwestując niewielką kwotę, można przywrócić pełną sprawność silnika i uniknąć kosztownych napraw wynikających z długotrwałego niedogrzania.
Podsumowanie – Nie lekceważ niedogrzania diesla!
Niedogrzanie silnika diesla to problem, którego nie wolno lekceważyć. Choć objawy na początku mogą wydawać się niegroźne, długotrwała jazda z niedogrzanym silnikiem może prowadzić do poważnych i kosztownych awarii. Regularnie sprawdzaj temperaturę silnika i reaguj na wszelkie niepokojące objawy. Wczesna diagnoza i naprawa termostatu to niewielki koszt w porównaniu z potencjalnymi wydatkami na naprawę wtryskiwaczy, turbosprężarki czy filtra DPF.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Jak rozpoznać niedogrzanie silnika diesla?
Najczęstsze objawy to:
- Wskaźnik temperatury płynu chłodniczego nie osiąga 90 stopni Celsjusza (lub osiąga, ale bardzo powoli).
- Zwiększone zużycie paliwa.
- Słabe ogrzewanie w kabinie.
Co jest najczęstszą przyczyną niedogrzania diesla?
Zacięty w pozycji otwartej termostat.
Czy jazda z niedogrzanym silnikiem jest szkodliwa?
Tak, długotrwała jazda z niedogrzanym silnikiem jest bardzo szkodliwa i może prowadzić do poważnych awarii.
Czy wymiana termostatu jest droga?
Nie, wymiana termostatu jest stosunkowo tania. Koszt części i robocizny zazwyczaj nie przekracza kilkuset złotych.
Jak często należy wymieniać termostat?
Termostat nie ma określonego interwału wymiany. Wymienia się go, gdy ulegnie awarii. Jednak warto go skontrolować przy okazji większych serwisów układu chłodzenia.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Diesel nie grzeje? Przyczyny i konsekwencje, możesz odwiedzić kategorię HVAC.
