23/11/2023
Komfort termiczny w miejscu pracy to kluczowy aspekt wpływający na samopoczucie, zdrowie i produktywność pracowników. Skargi na klimatyzację lub ogrzewanie w biurach są bardzo częste – bywa za gorąco, za zimno, temperatura gwałtownie się zmienia, a przeciągi są nie do zniesienia. Warto zrozumieć, jaka jest normalna temperatura w klimatyzacji biurowej, aby zapewnić optymalne warunki dla wszystkich.

Jaka jest normalna temperatura w klimatyzacji biurowej?
Nie istnieją przepisy, które precyzyjnie określałyby minimalne lub maksymalne temperatury w miejscu pracy w Polsce. Jednak pracodawca ma obowiązek, zgodnie z Kodeksem Pracy, zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy. To obejmuje również temperaturę.
Chociaż konkretne regulacje nie są ustalone, specjaliści BHP i instytuty medycyny pracy wskazują na zalecane zakresy temperatur, które zapewniają komfort i wydajność.
Wytyczne i zalecenia dotyczące temperatury w biurze
Ogólnie przyjmuje się, że temperatura w biurach powinna być dostosowana do temperatury zewnętrznej i zmieniać się w zależności od pory roku. Punktem wyjścia jest temperatura około 21-22 stopni Celsjusza. Następnie należy dokonywać korekt, upewniając się, że klimatyzacja dociera do wszystkich obszarów biura i że okna wystawione na silne działanie promieni słonecznych nie powodują problemów.
Badania przeprowadzone w Holandii wykazały, że kobiety zazwyczaj czują się bardziej komfortowo, gdy temperatura jest bliższa 25 stopni Celsjusza – około 3 stopnie cieplej niż mężczyźni. To również warto wziąć pod uwagę, starając się zadowolić wszystkich pracowników.
Polskie przepisy BHP określają minimalną temperaturę w miejscu pracy. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r., temperatura w pomieszczeniach pracy nie powinna być niższa niż:
- 18°C – w przypadku lekkich prac fizycznych bądź pracy biurowej,
- 14°C – w pozostałych przypadkach.
Chociaż maksymalna temperatura nie jest prawnie określona, specjaliści BHP zalecają, aby temperatura w biurze nie przekraczała 30°C. Dla porównania, dla ciężkiej pracy fizycznej zaleca się 28°C, a dla pracy w warunkach szczególnych 26°C.

Optymalna temperatura w biurze – zakresy zalecane przez ekspertów
Instytut Medycyny Pracy sugeruje następujące optymalne zakresy temperatur:
- Zimą (praca lekka lub siedząca): 20–22,8°C
- Latem (praca lekka lub siedząca): 23,9–26,7°C
- Praca średnio ciężka fizyczna: 18,3°C
- Praca bardzo ciężka fizyczna: 15,5°C
Warto zauważyć, że optymalna temperatura latem w biurze, według polskich źródeł, mieści się w zakresie 23-25°C. Utrzymywanie temperatury w tym zakresie przynosi wiele korzyści.
Korzyści z utrzymywania optymalnej temperatury w biurze latem (23-25°C)
- Komfort pracowników: Temperatura 23-25°C sprzyja odprężeniu i koncentracji, eliminując rozpraszanie uwagi spowodowane upałem.
- Wydajność: Badania potwierdzają, że komfortowa temperatura zwiększa produktywność. Zbyt wysoka temperatura prowadzi do zmęczenia i obniżonej koncentracji.
- Zdrowie: Odpowiednia temperatura zapobiega problemom zdrowotnym związanym z przegrzaniem, takim jak zasłabnięcia, odwodnienie czy udar cieplny.
- Zrównoważony rozwój: Ograniczenie używania klimatyzacji dzięki utrzymywaniu optymalnej temperatury zmniejsza zużycie energii elektrycznej i wspiera ekologiczne działania.
Wilgotność powietrza i ruch powietrza – istotne czynniki komfortu
Na odczucie komfortu termicznego wpływa nie tylko temperatura, ale również wilgotność powietrza i ruch powietrza. Zbyt wysoka wilgotność powoduje dyskomfort (nadmierne pocenie się, nasilenie skutków wysokiej temperatury, uczucie „duszności”). Z kolei zbyt niska wilgotność może powodować problemy z układem oddechowym.
Optymalny poziom wilgotności względnej powietrza w pomieszczeniach biurowych to 40% do 60%. W każdym razie, powinien on być utrzymywany w zakresie 30% do 70%. Poziom wilgotności poniżej 40% może powodować problemy u pracowników z dolegliwościami takimi jak zapalenie zatok.
Poniższa tabela przedstawia zalecane zakresy temperatur i wilgotności dla zapewnienia komfortu termicznego:
| Warunki | Wilgotność względna | Akceptowalna temperatura operacyjna |
|---|---|---|
| Lato (lekka odzież) | Jeśli 30% | 24.5 - 28 °C |
| Jeśli 60% | 23 - 25.5 °C | |
| Zima (ciepła odzież) | Jeśli 30% | 20.5 - 25.5 °C |
| Jeśli 60% | 20 - 24 °C |
Źródło: Canadian Centre for Occupational Health and Safety - Zaadaptowane z ASHRAE 55-2010.
Praktyczne porady dla poprawy komfortu termicznego w biurze
Aby poprawić komfort termiczny w biurze, warto zastosować następujące rozwiązania:
- Regulacja klimatyzacji pod kątem temperatury i wilgotności.
- Używanie wentylatorów.
- Zastosowanie ogrzewania elektrycznego w razie potrzeby.
- Otwieranie okien (jeśli to możliwe i bezpieczne).
- Odpowiedni układ i lokalizacja stanowisk pracy – unikanie umieszczania stanowisk bezpośrednio przed lub pod wylotami klimatyzacji.
- Montaż deflektorów na kratkach wentylacyjnych, aby skierować przepływ powietrza z dala od ludzi i zapobiec przeciągom.
- Kontrola bezpośredniego światła słonecznego i ciepła promieniującego za pomocą żaluzji, lameli i osłon okiennych.
- Zapewnienie odpowiedniej izolacji budynku.
- Minimalizacja przeciągów i różnic temperatur między głową a stopami pracowników.
- Zapewnienie odpowiedniego przepływu powietrza.
- Reżimy pracy i odpoczynku, uwzględniające przerwy w chłodniejszym miejscu.
Wszystkie urządzenia grzewcze i chłodzące powinny być regularnie serwisowane i utrzymywane w dobrym stanie.

Co zrobić, gdy klimatyzacja ulegnie awarii?
W przypadku awarii klimatyzacji, ważne jest monitorowanie temperatury w pomieszczeniu. Jeśli temperatura przekroczy 26 stopni Celsjusza, pracodawca powinien zapewnić wentylatory jako rozwiązanie tymczasowe do czasu naprawy klimatyzacji.
Jeśli temperatura przekroczy 30 stopni Celsjusza, a pracownicy źle się poczują, należy podjąć działania w celu ich ochłodzenia i umożliwić im zgłoszenie incydentu. W niektórych przypadkach, w zależności od samopoczucia, pracownicy mogą potrzebować wrócić do domu. W takiej sytuacji, gdy pracodawca nie podjął rozsądnych środków w celu rozwiązania problemu BHP, pracownicy nie powinni ponosić kary finansowej.
Warto pamiętać, że pracownik ma prawo powstrzymać się od pracy, jeśli warunki nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia. W takich sytuacjach należy niezwłocznie powiadomić przełożonego.
Obowiązki pracodawcy w upalne dni w Polsce
Polskie przepisy nakładają na pracodawców pewne obowiązki w związku z pracą w upalne dni:
- Zapewnienie napojów chłodzących: Jeśli temperatura w miejscu pracy przekracza 28°C w pomieszczeniach zamkniętych lub 25°C na otwartej przestrzeni, pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom bezpłatne napoje chłodzące. Najczęściej jest to woda, ale mogą to być również soki czy herbaty mrożone. Ilość napojów powinna zaspokajać potrzeby pracowników, najlepiej zapewnić nielimitowany dostęp.
- Skrócenie czasu pracy (dobra wola): Pracodawca może skrócić czas pracy ze względu na wysoką temperaturę, ale nie jest to obowiązek prawny. Jest to wyraz dobrej woli i dbałości o komfort pracowników. Nawet w przypadku skrócenia czasu pracy, pracownikom przysługuje pełne wynagrodzenie.
Podsumowanie
Utrzymywanie optymalnej temperatury w biurze jest kluczowe dla komfortu, zdrowia i wydajności pracowników. Zalecana temperatura latem to 23-25°C, a zimą 20-22,8°C. Należy również dbać o odpowiednią wilgotność powietrza i unikać przeciągów. Pracodawcy powinni regularnie serwisować systemy HVAC i podejmować działania w celu poprawy komfortu termicznego, szczególnie w przypadku awarii klimatyzacji lub ekstremalnych temperatur. Pamiętajmy, że komfortowe środowisko pracy to inwestycja w zadowolonych i produktywnych pracowników.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Optymalna Temperatura w Biurze: Komfort i Wydajność, możesz odwiedzić kategorię Klimatyzacja.
